accountancyvisie

Uitzending nieuwsuur over accountants hier te zien

2012-02-08T07:16:00.004+01:00

Gisteren had nieuwsuur een item over accountants met onze "eigen" tuacc voorman Pieter de Kok aan het woord. Het item is hier te zien en start op het juiste moment. Aan de reclame vooraf kan ik niets doen.

Bekijk de video in andere formaten.

Toekomstvisie

2012-02-07T21:01:00.002+01:00

Hoe ziet onze wereld er over aantal jaar uit, een mooi filmpje van Corning een leverancier van glas laat zien hoe over een aantal jaar informatie overal opduikt. In het tweede filmpje een nadere uitleg wat wel en niet realiseerbaar is.

De veranderende rol van de accountant

2012-02-03T12:35:00.002+01:00

Vanochtend presentatie gegeven voor een kleine 150 studenten over de veranderende rol van de accountant. Voor de liefhebbers de presentatie.

De veranderende rol van de accountant (nr)

View more presentations from ftsang

Big=Beautifull??

2012-01-27T11:00:00.001+01:00

Vandaag spreek ik op de SRA kleinekantorendag over een nieuw benchmarkinitiatief van de SRA. Maar ik kan het natuurlijk niet laten om daar de recente ontwikkeling in de accountancy bij te betrekken. Eindelijk kon GT van de week bekendmaken dat ze een substantieel kantoor hadden overgenomen. De nummer 14 en nummer 30 in de accountancy gaan samen en worden dan de nieuwe nummer 10. Dat scheelt maar 4 plaatsen en daarvoor moet GT dus een kantoor overnemen met 18 miljoen. Maar de ambitie van GT was om te verdubbelen, dus de komende tijd kunnen kantoren die zich bevinden tussen plek 15 en 30 een bezoekje van de GT-bestuurder verwachten. En het wordt spannend, want ook Berk heeft groeiambities kenbaar gemaakt. En bij al deze overnames lees ik weer hetzelfde: het gat tussen de Big Four en de subtop is te groot, de automatisering is te duur en men wil een strategische positie voor de War on Talent. Toch heb ik steeds weer (het is zeker niet de eerste keer dat ik dit schrijf) mijn bedenkingen bij deze opmerkingen. Laat ik met de eerste beginnen. Ja, het is van velen de wens dat er een nieuwe grote speler gaat ontstaan naast de Big Four-kantoren. Maar de verschillen zijn zo enorm groot dat het de vraag is of deze afstand door een van de huidige spelers overbrugbaar is. Mijns inziens komt de nieuwe internationale nummer 5 niet uit Europa of de Verenigde Staten maar uit China. De Chinese overheid heeft een aantal grote Chinese accountantskantoren de opdracht gegeven om zich de komende jaren verder internationaal te ontwikkelen om zodoende de Chinese groei te kunnen blijven ondersteunen. Degenen die hier een beetje lacherig op reageren raad ik aan om de NRC van afgelopen zaterdag nog eens goed te lezen. Het hele katern wetenschap gaat over de kennisinhaalslag waar China mee bezig is en vele tientallen miljarden in stopt.

Dan kom ik weer op de altijd in fusieberichten en ook door banken genoemde hoge automatiseringslasten. Ik heb al eens eerder geschreven dat hoe groter de organisatie is, des te complexer dit de ICT maakt. Daarnaast maken alle accountantskantoren gebruik van standaardsoftware en de softwareleveranciers hebben inmiddels veelal een named license fee; dat wil zeggen dat je per individuele medewerker moet afrekenen. Er zijn maar weinig accountantskantoren die zelf software ontwikkelen en dan zou het delen van kosten wel een usance zijn. Tot slot zitten we nog maar aan het begin van het SAAS- (Software as a Service) tijdperk dat complexe ICT relatief goedkoop bereikbaar maakt voor ook de kleinere organisaties.

En dan is er natuurlijk de uitdaging van de War on Talent. Hoewel de oorlogsdreiging op dit ogenblik verder weg lijkt dan ooit tevoren. De top-30 accountantskantoren verloor het afgelopen jaar ongeveer 5,5% van haar personeelsbestand. En in het FD van enkele weken geleden stond een omgekeerde personeelsadvertentie waarin een Registeraccountant met 14 jaar ervaring bij de Big Four zich aanbood. Op veel hogescholen waar ik de laatste tijd contact mee heb begrijp ik dat het nog steeds erg moeilijk is voor studenten om een stageplek te krijgen. Maar we moeten vooruit kijken, en ja, met het vertrek van de babyboomers zal de vraag naar nieuwe accountants toenemen. Maar met de vervanging van de babyboomers in de top zal er mijns inziens ook een inhaalslag moeten worden gemaakt met automatisering en effiency en we zullen de komende jaren in de accountancy hetzelfde werk gewoon gaan doen met minder en ik denk ook met andere mensen.

Onder al dat fusiegeweld ontstaat ook wel de vraag of er nog wel toekomst is voor het kleinere accountantskantoor? Ik denk van wel, mits dit kantoor bereid is de actualiteit te volgen en sneller op marktkansen reageert dan de grote kantoren. Ga met softwareleveranciers en andere dienstverleners aan accountantskantoren praten en ze geven allemaal aan dat de accountancy een van de langste besluitvormingstrajecten kent van alle ondernemingen. Dat komt doordat veel accountantskantoren mijns inziens nog steeds een geschiedenis van een vennotenstructuur kennen, waarbij vaak nog steeds de gedachte bestaat dat iedere zichzelf respecterende vennoot ook aan het roer moet staan. Kleine kantoren kunnen – mits ze beschikken over een heldere visie en/of strategie – natuurlijk veel sneller beslissen. Ook implementatietrajecten kunnen veel korter zijn. Van belang is dat er binnen de kleinere kantoren binnen het management consensus is over de kant die ze op willen gaan.

Heeft er dan niemand profijt van de fusie van accountantskantoren? Jawel, er zitten wat penningmeesters van middenmoters van de eredivisie hoopvol te wachten bij de telefoon op een nieuwe shirtsponsor.

Evi alternatief voor Siri

2012-01-25T20:35:00.001+01:00

Siri is de nieuwe gadget op de iphone 4S, maar nu is er ook Evi dat werkt op de iphone 4 en ook op android

The dark side of social media

2012-01-13T14:39:00.002+01:00

Social media heeft ook zijn donkere kanten, mooi samengevat in deze presentatie van vint.sogeti.nl

The Dark Side of Social Media 2012

View more presentations from Sander Duivestein

Mooi filmpje over Business Model Canvas

2012-01-10T09:21:00.002+01:00

Heb het er wel vaker over gehad Business Model Canvas een mooie manier om Businessmodellen in kaart te brengen.

100 dingen om te volgen in 2012

2012-01-08T21:06:00.002+01:00

JWT Inteligence heeft een mooie presentatie gemaakt van de 100 dingen die u in 2012 tegen gaat komen

JWT: 100 Things to Watch in 2012

View more presentations from JWTIntelligence

Twitter top 100 accountancy 2011

2011-12-31T08:12:00.002+01:00

De laatste dagen van het jaar worden altijd gevuld met overzichten, ‘the best of’ en natuurlijk de top 100, top 250 of zelfs de top 2000. Op accountancyvisie staat de accountancy twitter-top 100 van 2011, gebaseerd op de twittergids accountancy-top 100 en de Kloutscore. Bij het bekend maken van de vorige top 100 heb ik al aangegeven wat mijn commentaar is op de twittergids-top 100; die kijkt namelijk alleen naar het aantal volgers. Bij Klout kijken ze naar de true reach, wat eigenlijk veel meer zegt over hoe succesvol een twitteraccount is. Ik heb daarnaast 3 categorieën gemaakt:

· accountants;

· accountantskantoren;

· leveranciers/adviseurs.

Van iedere categorie publiceer ik de top 5. Aan de winnaars van iedere categorie wordt op 29 februari 2012 tijdens het #Tuacc Busy Season Break Event hun prijs uitgereikt (nee, het zijn geen Oscars).

Accountantskantoren hebben nog geen succesvolle twitterstrategie

Zijn er ook nog opvallende zaken? Ja, vooral in de categorie accountantskantoren valt op dat de accountantskantoren – met uitzondering van de winnaar KPMGMKB en goede tweede BDONL –lage Kloutscores halen, ondanks het feit dat sommige kantoren wel veel volgers hebben. De kantoren zijn dus nog voornamelijk aan het zenden en komen blijkbaar nog niet met voldoende eigen unieke content. De kantoren gaan via twitter dus nog niet in gesprek met (potentiële) klanten. Kortom, kantoren moeten beter nadenken over hun twitterstrategie. Alleen het zenden van algemene informatie leidt niet tot succes.

Succesvoller zijn individuele accountants, hoewel daar ook opvalt dat een aantal accountants wel een groot aantal volgers heeft, maar zelf niet of nauwelijks actief is op twitter. Met de Kloutscore vallen deze door de mand. De top 5 van de groep accountants ziet er heel anders uit dan de twittergids-top 100.

En de winnaars zijn……

In de categorie accountants: Henk Boshove

In de categorie accountantskantoren: KPMGMKB

In de categorie leveranciers/adviseurs: Mark Appel

Alle winnaars van harte gefeliciteerd! Jullie zijn van harte welkom op 29-2-2012 om jullie prijs in ontvangst te nemen!

tWITTER TOP 100 ACCOUNTANCY CATEGORIE Accountant

View more presentations from ftsang

TWITTER TOP 100 CATEGORIE Kantoren

View more presentations from ftsang

tWITTER TOP 100 ACCOUNTANCY CATEGORIE Leveranciers

View more presentations from ftsang

TWITTER TOP 100 ACCOUNTANCY OVERALL

View more presentations from ftsang

......hoe nu verder?

2011-12-23T00:25:00.003+01:00

In het artikel in Accountancynieuws zaten helaas nog wat redigeerfoutjes, hierbij de correcte weergave van het artikel.

Het accountancydagenseizoen loopt op zijn einde en dus moet u nu vol zitten met strategische inzichten. Want op al die dagen komen er gratis adviezen langs over wat er moet gebeuren in de accountancymarkt, geuit door mensen die over het algemeen niet afkomstig zijn uit onze branche. Het is natuurlijk altijd goed om te luisteren naar buitenstaanders, die misschien een verfrissende blik hebben op ons beroep. Maar vaak denk ik ook: ’Kijk eerst eens binnen je eigen organisatie voordat je commentaar geeft’.

Neem nu de banken. Periodiek komen ze langs met een visie op de accountancybranche. Maar wie spreekt de banken er eens op aan dat hun businessmodel op de helling moet? Waarom klagen over de prijs van betalingsverkeer terwijl partijen als Google en Paypal er blijkbaar wel brood in zien? Maar de meeste adviezen komen wel uit de softwaremarkt. De leukste uitspraak van dit jaar vond ik toch wel dat de echte innovatie in de accountancymarkt van de softwareleveranciers kwam. Ik heb er even van dubbel gelegen. Want wat mij betreft is de accountancysoftwaremarkt een beetje ingedut. Dus we draaien de rollen deze keer eens om, we gaan eens kritisch kijken naar de accountancysoftwaremarkt en we geven geheel gratis enkele vrijblijvende adviezen weg.

ICT-markt sterk in ontwikkeling
Het lijkt er op dat de ICT-markt in staat is om tegen de crisis in te groeien. Als een van de weinige sectoren doet de ICT het de laatste jaren relatief goed. Dat komt uiteraard doordat software meer en meer een cruciale rol speelt in de strategie van organisaties. Ook is de ICT in staat om aan gebruikers steeds weer een nieuwe toekomst te schetsen. Heel mooi is natuurlijk de uitspraak van de onlangs overleden Steve Jobs om niet de dingen te ontwikkelen die de klant wil, maar de apparaten die de klant nog niet wil. En Jobs was als geen ander in staat om die dingen dan ook weer aan ons te verkopen. De hele ontwikkeling rondom apps en tablets heeft de hele ICT-markt een nieuwe boost gegeven. Daarnaast wordt steeds duidelijker dat ‘the cloud’ de toekomst is. Alhoewel dat natuurlijk langzamerhand ook de meest misbruikte term begint te worden. ‘The cloud’ gaat ook zorgen dat de businessmodellen van ICT-leveranciers drastisch op de schop moeten. Geen grote investeringen meer vooraf, maar betalen naar gebruik en het liefst periodiek. En niet alleen voor software, maar ook steeds meer harde zaken zoals gegevensopslag komen in ‘the cloud’ beschikbaar.

De schuldige aanwijzen
Terwijl heel de wereld vandaag de dag de mond vol heeft van ‘the cloud’ was online boekhouden daarin toch een beetje de pionier. Organisaties als Twinfield en Reeleezee hebben daarin de weg gewezen aan de traditionele leveranciers. Hoewel, er zijn nog steeds traditionele leveranciers die geen (echte) online oplossing bieden. Zoals ik al eerder aangaf, lijkt de accountancysoftwaremarkt hierna toch een beetje ingedut.
Zo af en toe duikt er iets op waar we even van schrikken. Neem scanboeken. Iets wat redelijk snel is weggeëbd of door de markt is geabsorbeerd. Softwareleveranciers klagen vaak dat accountants niet bereid zijn te investeren. En daar moet ik ze wel een beetje gelijk in geven. Aan de andere kant: waar blijven de Saas-oplossingen en businessmodellen van veel grote leveranciers? Waarom moeten we zo lang wachten op fatsoenlijke portalen en waarom zijn die dan zo verschrikkelijk star en niet benaderbaar door goede api's of webparts? En waar blijven de apps voor mijn iPad en iPhone?
Nee, de softwareleveranciers in de accountancymarkt mogen wel eens goed wakker worden. Daarom zal ik de partijen hier stuk voor stuk onder de loep nemen.

Twinfield (online boekhouden)
Twinfield claimt het marktleiderschap in de online boekhoudmarkt en als ik moet uitgaan van de bezoekers op de accountancydagen, dan klopt dat wel. Maar het pionieren is voorbij, nu Twinfield verkocht is aan uitgeverij Kluwer. Kan Kluwer de ondernemersgeest van deze club vasthouden? Ik ben bang van niet en we zien de eerste mensen al vertrekken. De vraag is welke strategie Twinfield de komende jaren gaat hanteren. Het verhaal dat boekhouden gaat veranderen, begint een beetje sleets te worden.

AccountView (traditioneel en online boekhouden)
Bij de traditionele boekhoudpakketten is AccountView de marktleider. Alweer een paar jaar geleden overgenomen door een Scandinavische corparate equitypartij en sindsdien vooral in de cashcow modus. Belangrijkste innovatie is wel de samenstelassistent die gecontroleerde controles van administraties mogelijk maakt. Volgens mij is dat een schitterende tool om in combinatie met risicogericht samenstellen echte efficiency in de samenstelpraktijk te bereiken. Tegelijkertijd heeft het AccountView-pakket als belangrijkste manco dat het technisch nu wel echt antiek begint te worden en menig techneut in de grote accountantskantoren tot wanhoop drijft. Grote vraag is ook: wanneer komt er een echt nieuwe versie gebaseerd op moderne technologieën? Volgens mij ligt het antwoord klaar in Scandinavië bij Visma. Bij het drukken van Accountancynieuws werd bekend dat Accountview in 2012 komt met een volledig nieuwe Saas propositie. Met AccountView Go heeft AccountView een eerste voorzichtige, maar late stap gezet in het online boekhouden. Go wordt alleen verkocht via accountantskantoren. Een beetje een zwaktebod misschien, ingegeven door de angst om het eigen traditionele pakket te veel te kannibaliseren.

Van recentere datum is de samenwerking met het salarispakket Nmbrs. Jammer dat AccountView geen poging heeft gewaagd om zelf iets te ontwikkelen en het nu moet doen met de innovatie van een derde partij.

Exact (traditioneel en online boekhouden, backoffice en online boekhouden)
Het is (te) lang stil geweest rondom Exact, waarbij het leek dat ze het daar te druk hadden met weer een nieuwe CEO. Een duidelijke visie van wat Exact echt wil met de accountancymarkt, ontbreekt. Dat is gek, want producten als Exact Online en het nieuwe Exact Online salaris zijn niet alleen mooie maar ook degelijke producten. En Exact Online zit Twinfield qua aantallen redelijk op de hielen en is in mijn ogen de enige die het marktleiderschap van Twinfield kan bedreigen. Met de uitbreiding van Exact Online met handelsmodules lijkt het erop dat Exact een nieuwe lijn wil neerzetten naast de traditionele lijn van Exact Globe.
Op back office-gebied heeft Exact geen roemrijk verleden. Voor de accountancymarkt biedt Qics een mooie oplossing die inhaakt op zowel Exact Globe, E-Synergie en sinds kort ook op Exact Online. Ook biedt Qics een erg vooruitstrevende planningsoplossing voor accountants en is het een van de weinige urenoplossingen met een goed werkende iPhone app. Jammer dat Exact hier afhankelijk is van een Third Party.
Het wordt tijd dat er in Delft een heldere en stabiele strategie wordt uitgedacht voor de accountancymarkt. Een mooie opdracht voor een nieuwe CEO.

Innolan (backoffice)
Innolan is tegenwoordig een dochteronderneming van het Kluwer uitgeversconcern. De laatste heeft duidelijk ingezet op uitbreiding van haar softwarepropositie in de accountancymarkt. Maar de nieuwe eigenaar heeft Innolan wat mij betreft (nog) geen vleugels gegeven. Het blijft wel een degelijke speler in de markt met een schare trouwe klanten. Gaat Innolan ook de stap zetten naar een meer Saas model of ligt er een samenwerking met zuster Twinfield in het verschiet.

UNIT4 (backoffice, tradiotioneel boekhouden, salaris en rapportgenerator)
UNIT4 is nog steeds de speler met de breedste propositie in de accountancymarkt, van boekhouden tot aan rapportage en sinds kort zelfs forecasting. Maar bij UNIT4 is het toch meer een beetje kralen rijgen. Ook de forecastingtool is ingekocht bij Finan en komt dus niet uit de eigen fabriek. Het bedrijf lijkt vooral ook moeite te hebben met een goede online propositie. Voor boekhouden is er nog niets en de online tools voor het salarispakket zijn zwak. Juist daarom denk ik dat het salarispakket - traditioneel een van de sterke punten van UNIT4 - nu terrein verspeelt aan nieuwkomers als Loket en Nmbrs. Daarnaast ontbreekt ook nog steeds een portaal in de propositie van UNIT4.
Eigenlijk is dat ook wel gek, want juist in de VS is UNIT4 zeer succesvol met een online boekhoudpakket dat aansluit op Salesforce. Misschien is de tijd nu rijp om dat naar Nederland te halen. Zij moeten toch zo langzamerhand beseffen dat de (accountants)wereld snel aan het veranderen is en dat de softwareleverancier zich moet haasten om daar op in te spelen.

Loket.nl (online salarisverwerking)
Loket.nl zorgde een aantal jaren geleden met een Saas-oplossing voor een revolutie op het gebied van salarisverwerking. Misschien werden het pakket en de prijsstelling niet helemaal begrepen, mede omdat ook accountantskantoren hun businessmodel dan moeten aanpassen willen ze de software succesvol toepassen. Langzaam aan krijgt ook Loket een beetje last van de wet van de remmende voorsprong. De user interface mag wel wat eenvoudiger en moderner. Bovendien moeten ze een beetje oppassen voor nieuwkomer Nmbrs.

Nmbrs (online salarisverwerking)
Nmbrs is een relatieve nieuwkomer op het gebied van salarisverwerking en doet het goed. Inmiddels hebben ze ruim 200 accountancyklanten. Zij kiezen, anders dan bijvoorbeeld Loket, vooralsnog voor de onderkant van de markt. Dat is slim, omdat de snelheid van beslissen daar vele malen groter is en grote kantoren dit soort nieuwkomers over het algemeen toch een beetje eng vinden. Ik schat in dat Nmbrs de komende tijd de nodige markt zal wegpikken bij de traditionele salarisverwerkers.

AFAS (traditioneel boekhouden, salaris, backoffice en fiscaal)
AFAS is op dit ogenblik misschien wel het meest succesvolle softwarebedrijf in Nederland. Andere softwarebedrijven kijken dan ook heel jaloers naar de stabiele double digit groei. Het gevaar bestaat alleen dat deze groei ook arrogant maakt, voorbeelden genoeg in de markt. Ik ben ook een beetje bang dat door het succes, dat vooral buiten de accountancymarkt plaatsvindt, de aandacht voor de accountants een beetje verslapt. AFAS heeft er lang over gedaan om met een portaalpropositie te komen en een echte online Saas-oplossing is er ook nog steeds niet. Recentelijk heeft AFAS wel start-up Yunnoo overgenomen en omgedoopt in AFAS personal. Ik hoop dat de makers van Yunnoo zijn meegegaan, want dat zorgt misschien voor wat Saas-innovatie bij AFAS.

Reeleezee (online boekhouden)
Het is een beetje stil aan het Reeleezee-front. Ooit was deze leverancier een beetje de ondeugende en brutale nieuwkomer in de markt met een heldere visie op bijvoorbeeld XBRL. Vroeger werd ik altijd zenuwachtig wanneer het stil was bij Reeleezee, want dat betekende dat er een nieuwe verrassing kwam. Maar het is mij nu echt te lang stil. Naast online boekhouden is er duidelijk ingezet op portalen, ook al horen we daar te weinig van.

Yuki (online boekhouden)
Ik twijfelde al een tijdje of ik Yuki wel of niet zou opnemen. Twee jaar geleden was dit een opvallende nieuwkomer met het scanboek-concept en een nieuw businessmodel op basis van transacties. Maar op de een of andere manier lijkt het erop dat het niet lukt om met dit concept door te breken. De prijsstelling van 98 cent per transactie ligt volgens velen ook veel te hoog. Inmiddels bieden een heleboel andere online aanbieders het scanboeken aan en benaderen nieuwe spelers als Mailhetdoor met een vergelijkbaar concept de markt. De komende tijd zal blijken of het Yuki toch lukt om de markt te penetreren.

CaseWare (rapportgenerator)
Na de WTA beleefden rapportage- en werkprogrammaleveranciers zoals CaseWare en Audition (UNIT4) een grote opleving. En eenmaal over, zijn kantoren redelijk honkvast omdat het overstappen wel heel veel tijd en energie heeft gekost. UNIT4 en CaseWare hebben de markt redelijk verdeeld, met daarnaast nog wat kleinere spelers. Maar de leveranciers moeten nu niet op hun lauweren gaan rusten. Steeds meer kantoren stappen over op risicogericht samenstellen en daar zijn deze pakketten duidelijk nog niet op ingericht. Waarom zo veel focus op de jaarrekening, terwijl we als accountant vandaag de dag toch eigenlijk ieder kwartaal bij onze klant willen zitten? En waarom zijn deze pakketten nog steeds zo oubollig? Waarom kan ik niet 's avonds gezellig op de bank nog even wat dossiers reviewen op mijn iPad? Ook hier willen we dus meer Saas-ontwikkeling zien.

Tot slot
Ik heb natuurlijk weer een beetje de knuppel in het hoenderhok gegooid en er zullen de komende tijd diverse leveranciers boos op mij zijn. Misschien omdat ze niet zijn opgenomen in dit overzicht of misschien om wat ik over hen schreef? Ik hoop eigenlijk dat ze het zien als goed bedoelde adviezen van een leek. Zo beschouw ik de adviezen die door de softwareleveranciers over onze markt worden gedaan ook altijd. Dus misschien goed voor de softwareleveranciers om de komende dagen onder de kerstboom een lijstje met goede voornemens voor het komende jaar te maken? Misschien eens goed kijken naar alle ontwikkelingen op het gebied van Saas, een keertje op bezoek in Silicon Valley en daar wat innovatie opsnuiven? Anders ben ik bang dat ze ruimte bieden aan nieuwe aanbieders die geen last hebben van een installed base of historische erfenis. U bent gewaarschuwd.

Slimme facebook marketing

2011-12-09T07:22:00.002+01:00

Zo maar twee voorbeelden van slimme facebook marketing.

Let op in het filmpje van klm kan je doorklikken, op facebook kan je je favoriete gerecht kiezen

en nu in kerstsfeer

2011-12-06T06:30:00.000+01:00

Pakjesavond is geweest, de kindervriend is via België terug naar Spanje. Dus we gaan nu naar de kerst. Ik denk dat de radiozenders vandaag al in kerstsferen komen. Om jullie vast een beetje sfeer te laten proeven, deze video

Continous auditing is de norm

2011-11-25T09:00:00.001+01:00

Het was een zenuwachtige bedoening in conference room 1 van Zilch Accountants. De eerste mensen aan de wereldwijde conference call kwamen binnen, terwijl de technici nog bezig waren om de verbindingen met New York, Shanghai , New Delhi en Frankfurt op te zetten. Op de grote holowand verschenen een voor een de beelden van vergelijkbare vergaderzalen waar ook mensen naar binnen drentelden. In totaal zouden een kleine 75 mensen deelnemen aan deze toch wel bijzondere pre-audit meeting op 03-10- 2020. Een tijdperk waarin continous auditing de norm is geworden.

Zilch had de opdracht gewonnen van Gbank; de bank die was ontstaan door de fusie van Google Bank en Paypal, waardoor de grootste bank ter wereld ontstond die haar diensten ook nog eens vanuit ‘the cloud’ aanbood. Hierdoor was de bank alleen al in 151 landen actief en door de overname 3 jaar geleden van Visa door Google bank en MasterCard door Paypal was met de fusie van Google Bank en Paypal feitelijk het wereldwijde betalingsverkeer verkeer ondergebracht bij één organisatie.

Zilch aangewezen als nieuwe accountant

Wereldwijd was er discussie ontstaan over deze fusie, maar onder de leiding van een speciale mededingingsautoriteit van de VN was er besloten dat het toezicht zou worden ondergebracht bij een toezichtsorgaan bestaande uit bestuurders van de ECB, de Fed en de Chinese centrale bank. Dit toezichtsorgaan had Gbank aangegeven dat zij op zoek moest naar een nieuwe accountant op basis van een zogenaamde beauty contest, waarin de verschillende kantoren moesten aangeven op welke wijze zij deze nieuwe bank wilden gaan controleren. Zilch had deze strijd gewonnen, juist vanwege haar specifieke kennis van ‘the cloud’ en omdat zij niet geschroomd had om enkele zeer ervaren specialisten, zoals de beroemde internetdetective Owen Jericho, als adviseurs aan het team toe te voegen. De bekendmaking van de accountant was wereldwijd in het nieuws geweest en CEO Li Waedra van Zilch had in verschillende talkshows benadrukt dat het een hele eer – maar zeker ook een zware verplichting – was en dat zijn organisatie klaar was voor deze bijzondere opdracht. Zelfs minister-president De Groot had het in zijn wekelijkse vragenuurtje besproken, waarbij hij aangaf dat Nederland nu naast het centrum voor internationale justitie nu ook het centrum voor internationale accountancy is. Dit succes was mede te danken aan het feit dat de accountancyopleidingen in Rotterdam, Amsterdam en Nyenrode gefuseerd waren en gezamenlijk geïnvesteerd hadden in een hypermodern internationaal research center, dat was ondergebracht bij het Limperg Instituut.

Divers samengesteld team

Alle verbindingen waren gelegd en alle deelnemers waren fysiek dan wel virtueel aanwezig. Opdrachtleider Patrick Delimes nam het woord en benadrukte nog eens de bijzonderheid van de opdracht. Hierna stelde hij het team nog eens voor, hoewel iedereen dat natuurlijk al lang op het intranet had uitgezocht. Het team bestond uit 76 leden en bestond uit 8 accountants-EDP-auditors, een 20 tal research programmeurs, een team van forensisch deskundigen, 6 specialisten het gebied van bancaire producten, 2 gedragsdeskundigen en een groot aantal specialisten op het gebied van data-analyse en continuous auditing. Delimes gaf aan dat op basis van een eigen interne analyse met het ITBAM (Intelligent team building and monitoring) programma drie leden bij het oorspronkelijke team waren weggehaald en dat men had besloten om een aantal competenties te versterken door 6 nieuwe leden aan het team toe te voegen. ITBAM zou overigens het presteren van de teamleden continu monitoren.

Inherente risico’s

Na de interne zaken kwam nu het onderzoek naar de inherente risico’s aan bod. Op basis van de hrm-bestanden en de digital rights structure van Gbank waren door NASFFIC (Neural Analysis of Social and Financial Fraud and Internal Control) de key personen binnen de organisatie geanalsyeerd. NASFFIC was niet alleen in staat om inconsequenties in de interne beheersing op te sporen; het maakte tevens een analyse van de betrouwbaarheid van de medewerkers. Hierbij vergeleek het systeem bijvoorbeeld de hrm-gegevens met social media, keek naar het gedrag van medewerkers op het net en speurde tevens in de financiële gegevens van medewerkers om na te gaan of deze bijvoorbeeld in lijn waren met het uitgavenpatroon. Deze zeer strikte controle was overigens algemeen geaccepteerd, nadat in 2018 gebleken was dat een groep skimmers diep was geïnfiltreerd in het management van een Franse bank. Alleen Zilch was in staat geweest om dit systeem verregaand te automatiseren door een aantal deskundigen op het gebied van statistiek en neurale netwerken hierbij te betrekken. Het systeem had in totaal 2.500 personen binnen Gbank aangewezenen als key persoon en deze waren allemaal gescreend.

In totaal had het systeem 1200 opmerkingen geplaatst, die gingen van te veel rechten binnen de geautomatiseerde systemen tot aan een medewerker die een gokverslaving bleek te hebben. Speciaal voor deze opdracht was NASFFIC nog aangepast, omdat er speciale aandacht uitging naar de vele programmeurs die Gbank in dienst had of inhuurde bij derden. Het systeem had twee interne en een externe programmeur herkend als redelijk bekende in de hacker scene.

Continuous audit

De continuous auditors hadden een systeem uitgedacht om de systemen van Gbank continu te kunnen auditen. De systemen van Gbank maakten gebruik van een zogenaamde softwarebus, waarvan de communicatie plaatsvond op basis van XML-berichten. De programmeurs hadden een Auditbot ontwikkeld, die zelfstandig over de softwarebus kon bewegen en XML-berichten kon lezen, volgen en analyseren. Het systeem was zelflerend en zodra er een onregelmatigheid geconstateerd werd, kon het op zoek gaan naar een patroon, om zodoende lacunes in de geprogrammeerde controles binnen de softwarebus op te sporen. Ook konden de accountants zelf de Auditbot aansturen en specifieke deelopdrachten of controles laten uitvoeren. Alle uitkomsten werden verzameld en geïnterpreteerd door het ASS (Audit Support System), dat het weer doorspeelde aan de assistenten in New Delhi voor nadere analyse en toelichting, en om mogelijk meer specifieke deelonderzoeken te doen. Het systeem was meerdere malen getest in kleinere omgevingen, zoals bij een aantal Europese banken, als onderdeel van een stresstest. Probleem bij GBank was wel de heel sterke beveiliging geweest, die in het begin de Auditbots beschouwde als virussen en deze vernietigde. Maar uiteindelijk was het de programmeurs toch gelukt om deze problemen op te lossen zonder de beveiliging aan te passen.

Rood licht

Er was duidelijk wat onrust in Shanghai; op het holoscherm was te zien dat Li Waedra samen met de CFO van Gbank en de bestuurders van de ECB en de Bank of China de ruimte waren binnengekomen en plaatsnamen in de zaal. In New York kwam nu ook de Amerikaanse delegatie binnen. Delimes verwelkomde de gasten. Maar net toen hij zijn presentatie wilde hervatten, verscheen er ineens op het holoscherm een grafische weergave van de wereld met daarop de belangrijkste informatiehubs van de Gbank. Al snel verschenen er lijnen tussen de informatiehubs waarvan de dikte het aantal transacties weergaf. Plotseling zoomde het systeem in op een van de hubs die rood begon te knipperen. Op dat moment klonken er bij meerdere deelnemers gepiep uit hun binnenzak. De deelnemers keken elkaar verschrikt aan, tijdens een demonstratie voor het toezichtsorgaan ontstond een situatie die ze niet hadden verwacht. Delimes keek aandachtig naar het scherm; dit was een wel heel onverwachte vuurdoop.

Op het holoscherm werd er verder ingezoomd. Binnen een van de kantoren in China had een ongebruikelijke transactie plaatsgevonden waarbij de digital rights van Gbank waren doorbroken. Binnen enkele seconden verscheen op het scherm een eerste analyse: het betrof twee medewerkers in de vestiging van Gbank Shenzen. Zij hadden de standaardvoorwaarden in een contract aangepast en een sideletter opgesteld. Helaas wel met de tekstverwerker van de bank en dus had het systeem deze fraude snel geanalyseerd. De Chinese voorzitter van het toezichtorgaan stond plotseling op en vroeg het woord. Hij gaf aan dat het toezichtorgaan twee medewerkers maanden geleden al de opdracht had gegeven om te infiltreren bij de Gbank. Tot nu toe hadden de beveiligingssystemen van Gbank ze niet gedetecteerd. De twee infiltranten hadden vandaag specifieke orders gekregen om een side letter op te stellen, om na te gaan of het systeem dat überhaupt had kunnen detecteren. De leden van het toezichtorgaan waren zeer onder de indruk, de CFO van Gbank wist dat hij nog het nodige te doen had en Delimes gaf een knipoog naar Waedra; dat hadden ze maar mooi geklaard.

Verantwoording

Ik krijg nog wel eens te horen dat ik met mijn verhalen te veel voor de muziek uit loop. Persoonlijk vind ik dat wel meevallen. Maar wat als je jezelf geen belemmering oplegt en een keertje echt gaat dagdromen? Dat deed ik afgelopen zomer na het lezen van het boek ‘Limiet’ van de Duitse schrijver Frank Schatzing. Een zeer boeiend boek (slechts 1089 pagina’s) waaruit ik de hoofdrolspeler Owen Jericho even geleend heb. Als omgeving heb ik maar weer eens Zilch gebruikt, het door het NIVRA ooit ontwikkelde toekomstbeeld van een accountantskantoor. De in het verhaal genoemde technieken zijn geen dagdromen, maar technieken die nu al worden gebruikt.

Wat gebeurt er in 60 seconden op het internet?

2011-11-21T22:10:00.001+01:00

via

Accountancy twitter top-25

2011-11-12T14:09:00.001+01:00

Twitter begint steeds populairder te worden onderaccountants en accountantskantoren. Belangrijkste vraag die je kan stellen: ishet ook effectief? Een meetlat om dat te meten is bijvoorbeeld het aantalvolgers dat iemand of een organisatie heeft. En daarbij moet je wel realistischzijn. Je moet niet de illusie hebben dat je net als bijvoorbeeld Lady Gaga15.654.028 volgers zult gaan krijgen. De accountancy top-100 van Twittergidswas voor mij lange tijd een referentiekader om te kijken welke spelers er nuactief zijn op de accountancymarkt. Toch heb ik de laatste tijd de indruk dater misschien ook wel mensen zijn die vals spelen. Ik benadruk ‘dat ik de indrukheb,’ omdat ik dat niet hard kan bewijzen en toen ik dit van de week twitterde,ik er ook commentaar op kreeg. Wat is namelijk het geval? Je kunt tegenwoordigook twittervolgers kopen. Er zijn gespecialiseerde bureaus, die er voor zorgendat je er in een aantal weken een paar duizend volgers bijkrijgt. Het trucjedat zij toepassen is om heel veel mensen te gaan volgen die uit beleefdheid –of vaak ook uit onwetendheid – deze persoon weer terug gaan volgen. Kortom,zonder ooit zelf een tweet te hebben verzonden, kun je zo ontzettend veelvolgers krijgen. Maar het is natuurlijk gewoon een beetje vals spelen voor destatistieken en de vraag is ook of het überhaupt ontzettend veel oplevert? Vaakkun je dit soort accountants ook herkennen, omdat ze onevenredig veel buitenlandsevolgers hebben. Het is dus jammer dat Twittergids zijn top-100 samenstelt opbasis van alleen het aantal volgers. Het zou mijns inziens beter zijn als heteen weging is van bijvoorbeeld het aantal volgers, het aantal tweets dat iemandverzendt en bijvoorbeeld hoe vaak iemands bericht is geretweet. Een beterescore is bijvoorbeeld de zogenaamde klout-score die mede op basis van de doormij genoemde gegevens kijkt naar je echte invloed op social media. Op basis vande informatie van Twittergids heb ik een nieuwe accountancy top-25samengesteld, waarbij ik het aantal volgers vermenigvuldigd heb met het aantaltweets dat iemand verzonden heeft. Opvallend is dan dat de top-25 er heelanders uit komt te zien. Het liefst zou ik ook het aantal retweets meegenomenhebben, maar die data zijn niet beschikbaar. Wat tevens opvalt, is dat personenduidelijk beter scoren dan organisaties, vandaar dat ik de lijst hebopgesplitst naar personen en organisaties. Een top 25 voor personen en een top10 voor organisaties. Bij beide lijstenheb ik ook de klout-scores opgenomen
.

Top 25 personen

no. twittergids	Accvisie score	naam	Klout score	volgers	volgt	tweets	Volgers *tweets
13.	1	henk038	48	2012	1118	47327	95.221.924
8.	2	boekhoudonline	51	3585	3702	20479	73.417.215
1.	3	zzpboekhouder	43	15176	14800	4578	69.475.728
4.	4	ConeyNL	44	4081	4093	10447	42.634.207
54.	5	HuubVaassen	42	722	499	18289	13.204.658
9.	6	twansink	42	3505	3843	3405	11.934.525
79.	7	MaikSteenkamp	41	530	449	20677	10.958.810
6.	8	marcel_coopman	42	3779	3202	2887	10.909.973
34.	9	WietsmaJ	44	1215	748	8400	10.206.000
19.	10	RaymondBoth	38	1674	1599	5857	9.804.618
29.	11	GerardJvanWijk	12	1483	2001	6165	9.142.695
28.	12	robertlammerts	44	1525	1939	5717	8.718.425
27.	13	RWolffensperger	25	1531	1707	3973	6.082.663
67.	14	janwillemwits	51	583	758	8592	5.009.136
26.	15	SigurdFelix	41	1535	1230	3250	4.988.750
41.	16	NicoletteLoonen	44	977	912	4583	4.477.591
17.	17	sylviaschouten1	49	1776	1948	2498	4.436.448
40.	18	JeroenGiezen	33	1000	759	3653	3.653.000
37.	19	dennisklasen	40	1051	1301	3432	3.607.032
38.	20	henryvanhattem	38	1035	1425	3101	3.209.535
45.	21	JohnBierling	36	900	450	3079	2.771.100
39.	22	Hans_Huls	38	1018	738	2652	2.699.736
69.	23	CorjanAalbregt	38	572	895	3620	2.070.640
52.	24	albertroos	37	735	1296	2515	1.848.525
91.	25	JorisJoppe	38	465	608	3468	1.612.620

Top 10 organisaties

no. twittergids	Accvisie score	naam	Klout score	volgers	volgt	tweets	volgers* tweets
24.	1	Twinfield	38	1549	2002	2850	4.414.650
16.	2	KPMGMKB	42	1850	1838	1741	3.220.850
7.	3	KabGouda	27	3672	3989	776	3.095.464
5.	4	KabNederland	25	3819	3828	810	3.093.390
32.	5	tuacc	34	1351	1320	1864	2.518.264
81.	6	Rambeu	31	526	487	3901	2.051.926
12.	7	accountantsmkb	29	2027	2017	697	1.412.819
30.	8	Ellen4biz	11	1424	1809	961	1.368.464
48.	9	probaat_AA	38	790	926	973	768.670
31.	10	MKBFocus	11	1408	1843	392	551.936

Halloween met je ipad

2011-11-04T13:30:00.001+01:00

Oke halloween is voorbij maar hier een tip voor je kostuum van volgend jaar.

RIP Steve

2011-10-07T07:49:00.000+02:00

Credits: Jonathan Mak

Trendrede 2012

2011-09-15T14:00:00.000+02:00

Een aantal vooraanstaande trendwatchers heeft in aanloop naar Prinsjesdag de trendrede opgesteld. Het is een goede maar ook sombere schets van onze samenleving maar wel met een wenkend perspectief.TrendRede 2012

Nieuwe leuk filmpje

2011-09-15T07:21:00.000+02:00

Foursquaropoly from Deanna McDonald on Vimeo.

Half om half gehakt

2011-09-13T09:45:00.002+02:00

Gisteren stond er in het FD een artikel over de accountancyhoogleraren, van wie een groot gedeelte verbonden is aan een van de grote accountantsmaatschappen. In de lijn met de titel van mijn laatste artikel zou je dan kunnen spreken van half-om-half gehakt. Half-om-half gehakt is een typisch Nederlandse vinding; lekker goedkoop, in ruil voor een beetje vettigheid.

Ik heb het voorrecht gehad om een deel van mijn carrière onder een hoogleraar te werken. Dat was er volgens mij wel een van het soort dat zich helemaal niets aantrok van de maatschap waarin hij actief was. Tijdens vennotenvergaderingen las hij altijd een enorme stapel achterstallige post en 's nachts stroopte hij het kantoor af naar beter meubilair voor zijn kamer. Ik durf echt wel te spreken over een vrije geest, die ons vooral leerde om zelf na te denken en niet in de Starreveldiaanse vaste denkpatronen. Zo'n vrije geest kan een verademing zijn binnen een accountantskantoor. Of de huidige hoogleraren ook die rol hebben, weet ik niet; ik hoop het. Ik ben het wel met het artikel eens dat we hen meer in het openbaar over het beroep mogen horen spreken. Het beroep maakt bijzondere tijden door en dan mag de hoogleraar niet alleen de (veilige) ruimte van de collegezaal gebruiken om zijn mening te ventileren.

Toch is het niet mijn grootste zorg over het beroep, dat staat wel in een paragraaf van het artikel:

'Daar komt bij dat in de praktijk bedrijven ook wisselen van accountant, al is het maar om goedkoper uit te zijn voor hun controle. Zo ruilde buizenproducent Wavin in 2010 KPMG in voor PwC. Het leverde ze een besparing op van EUR 556.000. Door een verandering van accountant kon voedingsconcern Wessanen tweederde op de accountantskosten besparen.'

Het beeld dat hierdoor bij het grote publiek ontstaat is 'wat een stelletje graaiers zijn die accountants toch; dat er nog zulke besparingen te halen zijn!' Het kan niet anders dan dat in het genoemde bedrag ook een deel advieswerk zat. Misschien is het artikel wel aanleiding voor een aantal bedrijven om een tender uit te schrijven. Ik ben bang dat de kwaliteit van de bovengenoemde controles door de spectaculaire prijsdalingen nog verder onder druk is komen te staan. 2/3e van de prijs af? Lieve mensen, dat is toch onmogelijk. Of heeft het nieuwe kantoor een zo nieuwe innovatieve manier van controleren dat ze tweederde van de prijs durven af te halen en de investering op de nieuwe klant zelf financieren? Zeker een heel slimme hoogleraar in dienst, denk ik dan.

Nee, dit versterkt alleen maar mijn voorstel om juist het offerteproces van accountants toetsingsgrond te laten zijn voor de AFM. Misschien wel te beginnen met bovenstaande casussen. Want een 2/3e prijsdaling is alleen te verwezenlijken als er op termijn natuurlijk een mooie adviesopdracht ligt. En daarmee geven we de accountantsverklaring weer weg als commodity. En verwordt de accountantscontrole ook tot half-om-half gehakt; lekker goedkoop, maar een beetje vet.

Spoedbijeenkomsten DigiNotar

2011-09-06T09:38:00.001+02:00

Ondanks dat BAPI functioneert, moet u vanwege de wereldwijde Microsoft-update wel in actie komen! Kom vandaag naar de SRA-informatiebijeenkomst.

Naar aanleiding van de situatie rond de DigiNotar-beveiligingscertificaten is er het afgelopen weekend intensief crisisoverleg gevoerd tussen de Belastingdienst, het ministerie van Financiën, VNO-NCW, MKB-Nederland, ICT-Office en diverse softwareleveranciers en belastingconsulenten. SRA is hier nauw bij betrokken geweest.

In het overleg en na proeven in AFAS-omgeving is vastgesteld dat de systemen waarmee ondernemers direct of via hun intermediair aangifte doen, kunnen blijven functioneren. Ondanks dat het BAPI-kanaal via DigiNotar werkt, kent het systeem voldoende aanvullende waarborgen voor een veilige aangifte. Ook gisteren draaide alles functioneel en konden aangiften ingediend worden. Alle betrokken partijen zijn overeengekomen dat de situatie de komende tijd nauwgezet wordt gemonitord.

Vandaag zal de overheid een brede campagne starten over het updaten van certificaten, met name ook over de wereldwijde update van Microsoft. Minister Donner verklaarde gisteravond dat Microsoft machines in Nederland een keuzemogelijkheid biedt om de update uit te voeren. Servereigenaren winnen zo een week respijt. Dit heeft ook consequenties voor uw IT-inrichting!

Het ministerie organiseert vanochtend een bijeenkomst om de IT-implicaties van dat proces toe te lichten. SRA zal daarbij ook aanwezig zijn. Vanmiddag wordt u dan ook bijgepraat over de allerlaatste stand van zaken. Het is van belang dat u daarbij aanwezig bent!

SRA-spoedbijeenkomsten

Gezien de impact van bovenstaande problematiek organiseert het SRA-Bestuur vandaag, dinsdag 6 september twee bijeenkomsten in het NBC, Blokhoeve 1 te Nieuwegein.

De eerste bijeenkomst start om 16:00 uur en behandelt de mogelijke technische gevolgen van de problematiek. Deze bijeenkomst is vooral bedoeld voor de ICT-specialisten van de kantoren.

Om 17:30 uur start de algemene bijeenkomst waarin de volgende onderwerpen aan de orde komen:

• Wat is de situatie en welke problematiek is er in het weekend bekeken?

• Huidige stand van zaken

• Wat te doen?

• Welke rol speelt SRA & welke afspraken zijn gemaakt?

• Wat verder ter tafel komt...

Aanmelden

Indien u aanwezig wilt zijn, meld u zich dan aan via info@sra.nl

Geef daarbij s.v.p. duidelijk aan voor welke bijeenkomst(en) u zich aanmeldt. U krijgt, gezien de korte termijn, geen bevestiging van uw aanmelding.

Voor actuele informatie over de problematiek, kunt u ook kijken op: http://www.sra.nl/diginotar

Gehaktdag

2011-09-02T14:10:00.001+02:00

Enkele weken geleden publiceerde Marcel Pheijffer een nieuwe blauwdruk voor de accountancy in FD outlook. Marcel heeft veel reacties gekregen, maar in het FD liet Marcel weten dat nog niemand zijn ideeën gefileerd had. Kijk, dat is natuurlijk weer een uitdaging die we niet uit de weg willen gaan. Dus, we slijpen de messen en zullen het plan van Marcel eens fileren; het is gehaktdag.

Mocht u nu misschien denken ‘Er is iets mis tussen Marcel en Fouk’, dan is dat zeker niet waar. Marcel en ik kunnen heel goed met elkaar opschieten en ik denk dat wij beiden graag de boel op scherp zetten. Maar over de oplossingen mogen we van mening verschillen, dat slijpt de geesten en zorgt misschien voor nog betere oplossingen. En laat ik duidelijk zijn: ik ben geen voorstander van alles bij het oude laten. De crisis en de rol van de accountant daarin heeft een aantal zaken op scherp gezet en dat is geen wind die wel weer overwaait. Het is tijd voor wat ingrijpende veranderingen in het beroep, want anders is het beroep inderdaad klinisch dood, zoals Marcel terecht aangeeft.

Marcel gaat in zijn verhaal terug naar de kern van ons beroep: ‘de controlerend accountant dient zekerheid te verschaffen over de financiële verantwoording van diegene die wordt gecontroleerd’. Volgens Marcel wordt deze heldere taak echter vertroebeld door het feit dat de accountant tevens betaald wordt door de gecontroleerde. De accountant heeft de schijn tegen, hoeveel onafhankelijkheidsregels we ook bedenken. En volgens Marcel is dit de weeffout in de opzet van het accountantsberoep, waar hij ook in zijn blauwdruk de oplossing voor wil vinden.

Stilte in het oog van de storm
Ik snap Marcels gedachtegang, maar toch wil ik hier graag iets tegenin brengen. Is het echt zo dat het probleem het feit is dat de accountant betaald wordt door de gecontroleerde? Sinds het ontstaan van de accountancy, in Nederland na de Pincoffs-affaire, wordt de accountant betaald door de gecontroleerde. En jarenlang heeft niemand daarvan een probleem gemaakt. Er werd niet getwijfeld aan de deskundigheid van de accountant. Maar aan het einde van de vorige eeuw kwam daar ineens verandering in; de wereld werd sneller en complexer. En onze maatschappij veranderde van een high trust society in een low trust society. De accountant ontwikkelde zich niet mee, men nam consultants in dienst om ondernemingen te helpen met de steeds complexer wordende vraagstukken. Dit was lucratief, zelfs zo lucratief dat men bereid was om de accountancydienstverlening te gebruiken als breekijzer om binnen te komen bij klanten. En ondanks de steeds complexer wordende wereld werden de accountantsdiensten steeds goedkoper aangeboden. Toen recentelijk de accountsvergoeding in de jaarrekening moest worden toegelicht, is er nog een ordinaire prijzenslag geweest tussen de grote kantoren. En – misschien nog wel erger – de innovatie in het beroep kwam ook tot stilstand. IT auditing werd uitbesteed aan IT auditors en de accountants bleven rustig om de computer heen controleren. De accountantsverklaring werd steeds langer, alleen de inhoud nam steeds meer af om maar vooral binnen de begroting te kunnen blijven. En toen kwam de crisis, die we eerst nog met wollig vakjargon probeerden te pareren. Optredens van accountants voor enquêtecommissies, die niet zouden misstaan in een blooperprogramma. En dan krijg je vanzelf de situatie waarin wij vandaag de dag verkeren.

Gecontroleerde betaalt nog steeds de controleur
Terug naar Marcel. Zijn oplossing voor het probleem is de afschaffing van de wettelijke controle en aan de markt overlaten of er behoefte is aan accountantscontrole. De markt krijgt dan geen opdrachten meer toegeworpen, maar zal ze moeten verdienen. Volgens Marcel moeten de kantoren zich dan gaan onderscheiden op kwaliteit en toegevoegde waarde. Er is volgens hem zelfs een zeer mooie markt voor specifieke geformuleerde opdrachten, toegesneden op een specifieke vraagstelling van een opdrachtgever. Maar Marcel, nu mag de klant betalen en ook nog eens gaan bepalen wat de inhoud van de controle is. Hoe verhoudt zich dat tot de kern van ons beroep? In Marcels perceptie ontstaat er door marktwerking een nieuw mooi beroep. Maar een klant die zegt: ‘Ik wil de allerbeste controle die er is en ben bereid om daar flink voor te betalen’, Marcel, daar geloof ik helemaal niets van. Nog belangrijker: je hebt niets, maar dan ook helemaal niets, gedaan aan datgene wat volgens jou de basis was van alle ellende: het feit dat de gecontroleerde de controleur betaalt.

Verschuiving focus van prijs naar kwaliteit
Volgens mij kan het eenvoudiger en slimmer. Het opheffen van de wettelijke controleplicht is volgens mij niet de oplossing, mijn inziens zou dit het definitieve einde van het accountantsberoep beteken. Maar voor mijn oplossing moeten we binnen het beroep – maar ook maatschappelijk – erkennen dat een goede controle nu eenmaal een prijs heeft die duidelijk boven de huidige prijs ligt. En de controle mag niet meer worden gebruikt als breekijzer om adviesdiensten binnen te fietsen. Ben ik dan voor een audit only-aanpak waarbij accountants geen adviesdiensten meer mogen doen? Nee, ik ben er juist een voorstander van dat accountants ook adviseurs in dienst houden. Dat zorgt voor een gezonde kruisbestuiving en ook voor innovatie in het beroep, maar dat mag niet ten koste gaan van de accountancyrekening. Hoe lossen we dan het probleem op van de betalende gecontroleerde? Heel eenvoudig, dit wordt een taak van de AFM. Bij wisseling van accountant controleren zij of de door de kantoren uitgebrachte offertes kwaliteitsconform zijn. Anders gezegd, dat gezien de complexiteit van de organisatie de accountantskosten hiermee in lijn liggen. Accountants hoeven zich dan niet meer te focussen op de prijs; ze hoeven zich alleen nog maar te richten op de kwaliteit. Er zal ook innovatie in het beroep ontstaan, want de kwaliteitseisen zullen wel worden geformuleerd op basis van de huidige stand van de techniek en een controle om het geautomatiseerde systeem heen kan al helemaal niet meer. Het zal ook voor een deel de PE-problematiek oplossen, omdat bij de kwaliteitstoetsing door de AFM het controleteam en de gecontroleerde accountant natuurlijk scherp worden beoordeeld. Een zwak verhaal rondom de PE-verplichting past daar natuurlijk niet bij.

Tot slot lost dit mogelijk een probleem op dat Marcel signaleert. Namelijk dat de markt maar beheerst wordt door een relatief klein aantal spelers: de Big Four plus een handjevol andere kantoren. En zolang in de bestuurskamers de gedachte leeft dat er nog nooit iemand is ontslagen omdat hij voor een Big Four-kantoor heeft gekozen, zal dat wel zo blijven. Maar de AFM toetst natuurlijk ook de keuze van het bedrijf en – zoals eerder gesteld – zal die keuze gebaseerd moeten zijn op kennis en kwaliteit. Dus zullen gespecialiseerde kantoren zich kunnen onderscheiden ten opzichte van de massa van de grote spelers.

Aan de slag
Een alternatief voor het plan van Marcel. Ik denk ook dat menigeen in de accountancy hier ook wel een nachtje over moet slapen. Maar het is 5 voor 12 en de patiënt ligt er niet al te best bij.
Maar laten we niet vergeten dat ons beroep is ontstaan na een crisis, die ervoor zorgde dat mensen geen geloof meer hadden in financiële verantwoordingen. Laten we met elkaar in discussie gaan hoe wij ons mooie beroep nog mooier kunnen maken. Dat kan alleen door verschillende blauwdrukken op tafel te leggen en niet bang te zijn om te veranderen. Na veel ontmoetingen met tuacc’ers en andere hervormingsgezinde accountants heb ik er nog steeds vertrouwen in dat het best goed komt met ons mooie beroep.

Professional Scepticism at the Top

2011-08-30T17:41:00.002+02:00

Ik werd gebeld met de vraag of ik wilde meedenken over een casus in het kader van het professional scepticism programma dat volgend jaar als verplicht onderdeel terugkomt in de permanente educatie van accountants. Men had inmiddels wel een aantal leuke casussen, maar die waren toch redelijk standaard en of ik in mijn casus ook iets wilde meenemen over ‘Tone at the Top’. Een leuke uitdaging, die ik natuurlijk niet graag uit de weg ga. Dus maar een lange (en natte) strandwandeling gemaakt om enige creativiteit op te doen. Het moest natuurlijk iets zijn waarvan iedereen denkt ‘dat gebeurt toch niet’. Ik wil de casus alvast met u delen, zodat u een goede voorbereiding heeft op de cursus van volgend jaar. En, zoals bij iedere casus, de casus is volledig fictief en elke vergelijking met de werkelijkheid berust op louter toeval.

Het is in het voorjaar van 2009 wanneer het bestuur van een groot accountantskantoor bij elkaar komt om de strategische lijnen uit te zetten voor de komende jaren. Besloten wordt om toch onder de grotere maatschappelijke afkeur van het combineren van assurance- en adviesdiensten de huidige adviesdiensten onder de loep te nemen en een duidelijke streep te zetten onder adviesdiensten die te ver van de assurancepraktijk afstaan. Aan het einde van de dag heeft men een mooie consensus bereikt en besloten om van een aantal adviesdiensten afscheid te nemen. De komende tijd zal een aantal entiteiten verkocht worden. Ruim een jaar later evalueert het bestuur de voortgang en komt tot de conclusie dat op één na alle adviesdiensten zijn afgestoten. Voor de entiteit die nog niet verkocht is, lijkt er geen markt te zijn en het was sowieso al een hele prestatie dat de andere entiteiten ondanks de crisis zo eenvoudig verkocht zijn. Een van de bestuursleden pleit er voor om te onderzoeken of een management buy-out een optie is. Hij heeft onlangs nog gesproken met een van de directeuren en die zou er wel voor in zijn om de entiteit zelfstandig voort te zetten. Omdat er geen andere mogelijkheden zijn wordt besloten om de management buy-out te onderzoeken.

In de volgende vergadering is er enigszins beroering over het persbericht dat de laatste adviesentiteit door middel van een management buy-out verkocht is aan het zittende management. Dat is ineens wel heel erg snel gegaan voor een organisatie die zo slecht verkoopbaar was en de overname prijs viel ook wel tegen. Het bestuurslid dat voor de management buy-out had gepleit en deze verder op verzoek van zijn collega’s had afgehandeld, sust de zaak. We mogen immers blij zijn dat we de club eindelijk verkocht hadden, anders hadden we het dadelijk aan de stok gehad met de AFM.
Twee maanden later is er crisis in de bestuurskamer. Duidelijk is geworden dat het bestuurslid dat betrokken was bij de management buy-out een dubbelrol heeft gespeeld. Hij is uiteindelijk voor een deel eigenaar geworden. Hij verdedigt zich met het argument dat de directeur de financiering niet helemaal rond kreeg en hij de deal graag wilde afronden en toen privé een financiering heeft verstrekt.

Vraagstelling

U bent bestuurslid van dit accountantskantoor. De vraag is dan: ‘Hoe zou u handelen in deze situatie?’

Bent u van mening dat deze situatie gemeld dient te worden bij de AFM?

Bent u van mening dat deze ontstane situatie opgenomen dient te worden in het transparantieverslag van het accountantskantoor?

Bent u van mening dat het bestuur een tuchtrechtzaak moet starten tegen de bestuurder?

Het nieuwe winkelen

2011-08-27T15:26:00.001+02:00

Double dip? (aangepast met nieuwe video)

2011-08-25T07:32:00.004+02:00

Veel zongebruinde gezichten komen deze dagen van een koude kermis thuis. Niet alleen valt het weer tegen, ook het economisch klimaat lijkt zich aan de weersomstandigheden aan te passen. Na een schitterend voorjaar met hoge temperaturen en misschien wel een eerste voorzichtige hoop dat we uit de crisis komen, is het nu kommer en kwel. De luchtbel, waarop wij met z'n allen de afgelopen jaren hebben feestgevierd, bleek toch alsnog nog niet helemaal leeg. Het ontbreekt aan leiderschap bij de westerse mogendheden die nu ook nog eens tegen een lege schatkist aankijken. Zonder veel geld is het moeilijk besturen en menig politicus is al weer bezig met de volgende verkiezingen. Amerika is natuurlijk ook bijzonder, na lang gekrakeel mocht Obama de nationale creditcard nog een keer opladen, echter zonder de belastingen te verhogen.

We zitten nu op een tipping point, waarin de westerse dominantie zal verdwijnen en de blikken steeds meer op het oosten gericht zullen zijn. Voor veel mensen is dat onbegrijpelijk, maar het westen heeft zijn rijkdom er in de afgelopen decennia doorheen gejaagd en vergeten om de juiste beslissingen te nemen. Gisteren zei nog iemand; ‘je moet niet vergeten dat Amerika nog steeds de grootste economie is.’ Maar wat is een grote economie zonder groei? Ons kapitalistische stelsel is gebouwd op economische groei en wat is een grote economie waard als de schuld inmiddels even groot is als één jaar BNP?

Kortom, ik ben pessimistisch. We rommelen de tweede dip in, die misschien wel langduriger en pijnlijker zal zijn dan de eerste. De vraag is wie de rekening gaat betalen? De babyboomers laten een puinhoop achter en de "verloren generatie" mag de rotzooi opruimen. Terwijl de veroorzakers rustig op de golfbaan staan. De generatie Y wordt misschien wel de nieuwe verloren generatie. Kijk maar wat er is gebeurd in het VK en onderschat ook de protesten van jongeren in bijvoorbeeld Spanje niet. De buikriem zal in de komende jaren stevig aangehaald moeten worden en een aantal cruciale beslissingen zullen moeten worden genomen. Geen leuke boodschap, zo net na de vakantie!

1 op 1 tegengeluid tegen de social media hype

2011-07-30T16:06:00.000+02:00

Welkom thuis!!

2011-07-28T07:28:00.003+02:00

Zo weer thuis na een mooie reis naar Kuala Lumpur en Bali. Ja daar komt nog een blog over maar nu eerst voor iedereen die terug komt van vakantie welkom thuis. Dit zou eigenlijk de standaard moeten worden op iedere luchthaven.

Op Kuala Lumpur International Airport staat overigens dit bord. Boven een rij van 500 wachtende toeristen die de luchthaven graag willen verlaten.

sheets SRA nieuwsseminar

2011-06-24T20:50:00.001+02:00

Meer rendement uit de jaarrekening

View more presentations from ftsang

Oligopolie?

2011-06-17T07:23:00.001+02:00

Recent gaf Lubbert van Dellen, regiodirecteur van accon avm, aan dat naar zijn verwachting de MKB-accountantsmarkt de komende jaren zou uitgroeien naar een oligopolie; een markt waarin maar een zeer beperkt aantal aanbieders aanwezig is. Een oligopolie ontstaat over het algemeen in een markt waar veel kapitaal of heel specialistische kennis noodzakelijk is. Ik ben het niet met hem eens; ik denk dat er eerder sprake is van een self fulfilling prophecy van een aantal kantoren om hun expansiedrift te rechtvaardigen. Overigens gesteund door een aantal banken die elkaar allemaal napraten over de aankomende fusiegolf in de accountancymarkt.

In de afgelopen twee maanden begon vrijwel elk gesprek dat ik voerde met de vraag met welk kantoor ik van plan ben om te gaan fuseren. Ja, de komende jaren zullen er zeker nog kantoren met elkaar gaan fuseren. De vraag is echter of het nu verstandig is om te fuseren. Ieder persbericht spreekt over twee redenen voor de fusie; schaalvergroting is noodzakelijk om de steeds maar stijgende ICT-kosten te kunnen dragen en om in de arbeidsmarkt voldoende talent te kunnen aantrekken. Tussen de regels door lees je vaak dan ook nog iets over de toenemende regeldruk in de accountancy, maar iedereen weet dat je dat niet oplost door alleen maar groter te worden.

Verouderende ICT-systemen
Ik zal het eerlijk zeggen: ik word niet zo warm of koud van deze redenen en volgens mij zijn ze deels niet juist en ziet men een aantal ontwikkelingen over het hoofd. Laat ik met de ICT-kosten beginnen. Ons beroep wordt steeds afhankelijker van ICT-systemen, maar het is niet zo dat onze ICT-systemen zo uniek zijn dat we ze zelf ontwikkelen. Nee, we kopen standaardoplossingen die we allemaal inzetten. Voor een deel zijn de softwaresystemen die we nu in de accountancy gebruiken afkomstig uit de jaren ’80 van de vorige eeuw en werken ze niet meer goed samen met de moderne ICT-infrastructuren die vandaag de dag beschikbaar zijn. Dit leidt (tijdelijk) tot grote kosten, omdat we als beroep geen vuist maken richting leveranciers om sneller hun systemen te moderniseren. Binnen enkele jaren zullen steeds meer systemen afkomstig zijn uit de zogenaamde cloud. Er zijn al voorbeelden, zoals bijvoorbeeld de leveranciers van online boekhoud- en loonverwerkingspakketten die hun diensten inclusief infrastructuur aanbieden. Uiteraard zullen, door de omvang, kleinere accountantskantoren voor deze diensten een hogere prijs moeten betalen dan de grotere kantoren. Maar, omdat dit toch variabele kosten zijn, maakt het niet zoveel uit. En de ontwikkeling in de cloud gaat snel, nu ook Microsoft begonnen is om haar officepakketten via internet aan te bieden. Naast het kostenaspect is het de vraag of een grote speler nog wel de wendbaarheid heeft om snel op de continu veranderende ontwikkelingen in de ICT-markt in te spelen. Immers, de implementatie van nieuwe systemen is maar voor 20% techniek en voor 80% organisatie. En hoe groter die organisatie, des te complexer het wordt.

Arbeidsmarkt
Ook het argument van de arbeidsmarkt snap ik niet echt. Natuurlijk heb je als groter kantoor meer middelen om een grote arbeidsmarktcampagne op te tuigen, faciliteiten als een inhouse opleiding aan te bieden en ben ik misschien gewoon beter zichtbaar als werkgever. Maar we weten ook dat de traditionele arbeidsmarktcampagne steeds meer wordt vervangen door een virtuele, waar social media een hoofdrol spelen en die vrij toegankelijk is voor iedere speler tegen lage kosten. Tegelijkertijd zien we de ontwikkeling dat steeds meer mensen kiezen voor een bestaan als zzp’er, omdat zij niet langer gevangen willen zijn in de grote – en vanzelf ook bureaucratische – intensieve menshouderijen. ‘Small is beautifull’ zullen we maar zeggen. Dus als we denken dat door op de Big Four te gaan lijken meer mensen naar ons overkomen, komen we misschien van een koude kermis thuis.

En wat mis ik dan in die persberichten over fusies? Een visie op de toekomst in de accountancy. Mijns inziens zal het beroep de komende jaren een aantal veranderingen doormaken en de vraag is of omvang dan prettig is of alleen maar in de weg zit? Hierna ga ik in op enkele ontwikkelingen die de komende jaren onvermijdelijk zijn.

Demografie
De demografische vooruitzichten van Nederland zijn niet rooskleurig en dat weten wij al jaren. Vaak roept men dat er een tekort is aan arbeidskrachten in 2020. Ik ben echter van mening dat we misschien in 2020 een groter tekort hebben aan ondernemers en dus ook ondernemingen. Uit onderzoek van CBW Mitex en het HBD blijkt dat in 2020 50% van de retailondernemers zal zijn verdwenen. Kijken we vandaag naar de leeftijdsopbouw van ondernemers en projecteren we die 10 jaar vooruit, dan kunnen we niet anders dan tot de conclusie komen dat het aantal ondernemers drastisch zal gaan afnemen.

Percentage ondernemers naar leeftijd
leeftijd 1996 2009

15 tot 25 jaar 3,6 3,2
25 tot 35 jaar 21,8 14,3
35 tot 45 jaar 29,8 32
45 tot 55 jaar 29,7 30,3
55 tot 65 jaar 15,2 20,4
Bron: EIM

Ook in de accountancy zal de demografie zijn effect op het ondernemerschap gaan hebben; veel eenmanspraktijken zullen de komende 10 jaar gaan verdwijnen. De demografische ontwikkelingen zijn daarnaast ook nog eens sterk regionaal gebonden: bepaalde regio’s krimpen sterk en weer andere groeien. Kortom, de komende jaren zullen wij in het MKB-domein een sterke krimp zien van het aantal ondernemingen. Een belangrijke vraag bij een overname is derhalve de leeftijdsopbouw van het klantenbestand.
Het is normaal om in de accountancy 80 tot 120% van de omzet te betalen bij overnames, maar met een aanzienlijke krimp van de markt in het vooruitzicht is het maar de vraag of dit nog wel een juiste berekenwijze is.

Nieuwe businessmodellen
We zijn het er over eens dat het landschap van de accountancy de komende jaren sterk zal veranderen. Mijns inziens zijn er hierbij twee kernwoorden – operational excellence en customer intimacy – die niet los van elkaar gezien mogen worden. Met operational exellence zullen wij ons primaire proces steeds optimaler gaan inrichten, net als een logistiek productieproces. Aan de voorkant hebben we steeds meer behoefte aan mensen die ondernemers breed kunnen ondersteunen bij hun ondernemingsvraagstukken, dus customer intimacy. Deze grootschalige verandering zal invloed gaan hebben op de hoeveelheid werk maar tevens op welke mensen bij ons werkzaam zijn. Kantoren die dit goed doen, zullen de komende jaren eerst een krimp in personeel doormaken alvorens door te groeien.
Daarbij zal tevens het businessmodel van uren maal tarief onder druk komen te staan. Immers, door operational excellence zal het aantal gewerkte uren aan een klant sterk afnemen. Dit biedt ruimte voor nieuwe diensten met een hoge toegevoegde waarde. Ik zeg dit bewust, omdat we moeten zien te voorkomen dat we in een soort supermarktoorlog in de accountancy terechtkomen; de les daarvan ligt in de controlepraktijk. Het loslaten van uren maal tarief zal voor velen wel moeilijk zijn, omdat onze systemen en ons denken hierop ingericht zijn.

Droom
Het lijkt een mooie droom: een oligoplie in de accountancy. Helaas, daarvoor is onze deskundigheid en zijn onze systemen te gewoon. Ik denk dat we in plaats van te dromen van een oligopolie ons moeten afvragen of er geen andere aanbieders onze markt kunnen betreden die geen verleden hebben. En die met een fris en innovatief concept onze markt gaan opschudden. De luchtvaart, de reiswereld en de verzekeringswereld kennen immers al de voorbeelden. Zeker met het optrekken van de controleverplichtingen, het afschaffen van de verplichte jaarrekening, kan er wel eens een heel aanlokkelijke markt gaan ontstaan voor nieuwe toetreders. En is groot dan het concept of is dat juist klein en wendbaar? Moet je dan investeren in meer van hetzelfde of moet je ruimte houden om juist in nieuwe innovaties te investeren? De toekomst zal het ons leren.

Angry birds Live!

2011-06-12T14:02:00.001+02:00

Voor alle liefhebbers van angry birds, hierbij angry birds live!

Twitters Fact en Figures

2011-06-05T19:55:00.002+02:00

Far from Fong

2011-06-03T01:19:00.004+02:00

TENT/CBK presenteert in Het Gemaal op Zuid “Far from Fong”, het actueel werk van jonge Chinees-Nederlandse kunstenaars in aansluiting op de manifestatie ‘China op de Kaap’ ter viering van 100 jaar Chinezen in Nederland.Hoe gaan deze modeontwerpers, illustratoren, kunstenaars en designers om met hun culturele achtergrond?

Bijna zeventig jaar geleden werd de legendarische Chinees-Nederlandse modeontwerpster Fong-Leng Tsang geboren op ‘de Kaap’ (Katendrecht, Rotterdam). Ze werd wereldberoemd met spectaculaire kledingontwerpen waarin Oosterse technieken en motieven gecombineerd werden tot een volstrekt hippe look voor de Nederlandse beau monde van toen. Nu, veertig jaar later, timmert een nieuwe generatie kunstenaars aan de weg, die in de geest van Fong-Leng, haar culturele roots inzet om een eigentijds beeld van onze samenleving te schetsen. Hoe verhouden hun visies zich tegenover elkaar?

De tentoonstellingsruimte wordt door interieurarchitect Dada Wang vormgegeven als een mise-en-scène, waarbij de werken van de kunstenaars met twee monumentale robes van Fong-Leng in een huiskamersetting samenkomen.

Fong-Leng, fotograaf: Paul Huf, 1979, collectie Maria Austria Instituut (MAI)

De strategie waarmee Fong-Leng traditionele motieven in haar couturestukken gebruikte om een actueel modebeeld te creëren, vindt een echo in het werk van veel jonge Chinees-Nederlandse kunstenaars. Hun belangstelling voor culturele roots is niet nostalgisch of melancholisch, maar gericht op het creëren van een nieuwe cross-culturele beeldtaal. Aziatische motieven zijn door onze geglobaliseerde beeldcultuur vertrouwder geworden dan ooit. Door de economische boom van China, is de Aziatische beeldtaal synoniem geworden voor vooruitgang en innovatie. Terugkijken betekent voor Chinees-Nederlandse kunstenaars daarom vooral vooruitkijken. Opvallend is dat ze vrijwel allen hun artistieke praktijk verbinden met netwerken in de Nederlandse/Rotterdamse creatieve industrie, zoals Studio Zi en Rotterdam Collective.

Gemaal op Zuid, Pretorialaan 141 Rotterdam | Open: woe t/m za 11:00 – 17:00 uur | Toegang gratis
www.gemaalopzuid.nl

Door: Fenmei Hu, Khitan, Erwin Kho, Fong-Leng, Kwannie Tang, Zhen Tian en Dada Wang.

DE KUNSTENAARS

Fenmei Hu is beeldend kunstenaar, cultureel ondernemer, tentoonstellingsmaker en festivalorganisator. Ze richtte onlangs Studio Zi op – een kunstenaarscollectief van jonge creatieven in Nederland met een Chinese achtergrond. Hu presenteert een aantal thee-tekeningen. De grote theevlekken op het papier fungeren als een soort Rorschach-tekeningen: de betekenis is afhankelijk van de gedachten en ideeën van de toeschouwer. De vlekken zijn gemaakt met verschillende soorten Chinese thee.

Khitan (Mao Lin Liao) is een internationaal succesvol character-ontwerper voor de videogame-industrie. Hij werkt voor grote opdrachtgevers als Sony Guerilla Games, Heineken en Mitsubishi. Eerder was hij verbonden aan Studio Micha Klein. Voor de tentoonstelling maakt hij een nieuw videowerk waarin de kleding en het levensverhaal van Fong-Leng centraal staat.

Erwin Kho is grafisch ontwerper, illustrator en motion-graphics designer, maar schrijft ook graphic novels. Hij won in 2010 de Benelux Beeldverhalen Prijs. In een grote digitale wandprint geeft hij zijn visie op de invloeden die culturen op elkaar hebben. De oceanen scheiden de continenten, maar zijn ook perfecte waterwegen. ‘Rafting’ is een begrip uit de biologie dat verwijst naar het aanspoelen van zaden en dieren, een begrip dat evengoed breder kan worden geïnterpreteerd als een pleidooi voor een ‘mix-en-match’ cultuur. Kho ontwerpt tevens het beeldmerk van de tentoonstelling.

Illustratief vormgever Kwannie Tang werkt voor opdrachtgevers als Elle Girl, Popunie en Kek Mama. Ze werkt vaak samen met productvormgever Niels Lakens. In haar illustraties tekent ze de overvloed aan accessoires die nodig zijn om hip te kunnen leven. Voor de tentoonstelling maakt Tang een poef, gedecoreerd met geborduurde illustraties die verwijzen naar haar Chinese achtergrond.

Productontwerper Zhen Tian presenteert een aantal monumentale rijstpapieren ROU-lampen in verschillende formaten. De lampen zijn geïnspireerd op de proppen papier die haar vader weggooit als hij Chinese inkttekeningen maakt. Het woord ‘rou’ staat enerzijds voor ‘het maken van proppen’ en anderzijds voor ‘zachtheid’. Tian woont en werkt in Groningen en is verbonden aan het Chinese kunstenaarscollectief Studio Zi

Interieurarchitect Dada Wang kwam in 2005 naar Nederland om te studeren aan TU Delft. Ze is in Rotterdam onder andere verbonden aan het ontwerperscollectief Rotterdam Collective. Wang ontwerpt de tentoonstellingsinrichting en presenteert een Food-installatie waarin een vegetarisch gerecht als tangram-puzzel de vorm van een dier krijgt.

Fong-Leng Tsang is modekunstenaar en -icoon. Zij werd beroemd met haar monumentale en extravagante creaties uit de jaren ‘70 van de vorige eeuw. Ze combineerde haar talent met een dosis lef en voortvarendheid. Hoewel haar werk zeker internationale uitstraling had, ligt haar verdienste vooral in het feit dat ze Nederland modebewust maakte. In haar werk zijn duidelijk de sporen te zien van haar deels Chinese opvoeding; een van de jurken die wordt tentoongesteld in Het Gemaal op Zuid heeft als titel ‘Chinese zee’. Bij de jurken wordt een aantal foto’s van fotografe Wendelien Daan gepresenteerd waarop modellen Fong-Leng kleding dragen.

Is er toekomst voor het gemende bedrijf?

2011-05-25T15:36:00.003+02:00

Nee, ik ga het hier niet hebben over de agrarische sector; met het gemengde bedrijf bedoel ik accountantskantoren die gekozen hebben voor zowel de samenstel- als een controlepraktijk. Het is een publiek geheim dat binnen veel kantoren de vraag wordt gesteld of het wel mogelijk/rendabel is om de controlepraktijk vast te houden? De toegenomen regeldruk en toezichtdruk enerzijds en de toch welke flinke concurrentie in de controlepraktijk zijn hier debet aan. Daarnaast zien we ook de schaalvergroting in de markt, nu de fusie tussen GIBO en Flynth gestalte krijgt, is het mijn stellige verwachting dat de rubriek overname- en fusienieuws in Accountancynieuws de komende tijd weer aardig gevuld is. Toch is het niet zo dat we het register van de AFM zien krimpen. Sterker: op dit ogenblik geeft het register 480 vergunningen aan, een groei van 14 sinds de start van het toewijzen van de vergunningen.

Ik zou het overigens jammer vinden wanneer het gemengde bedrijf verloren zou gaan. Ik ben van mening dat controle eigenlijk een onderdeel van iedere accountantspraktijk zou moeten uitmaken. Ook in de praktijk van de MKB-accountant. Simpelweg omdat we naast de wettelijke controle ook nog een aantal andere assuranceproducten kennen. Daarnaast zien we dat alle accountantskantoren op zoek zijn naar het efficiënter en effectiever maken van de samenstelpraktijk. Het antwoord hiervoor is mijns inziens mede te vinden in de assurancepraktijk.

Een andere belangrijke uitdaging is ook hoe wij onze studenten accountancy blijvend de mogelijkheid bieden om ook in de assurancepraktijk hun praktijkstage te verrichten. Indien het aantal gemengde bedrijven afneemt, zal de druk hierop ook toe gaan nemen. Ik weet dat er inmiddels gewerkt wordt aan een simulatiestage en ik juich dat ook toe, omdat ik ook wel een beetje mijn twijfels heb bij de werking van de huidige stage. Maar ik ben en blijf van mening dat accountants – zoveel als mogelijk – werkzaam moeten zijn in een gemengde praktijk.

foto: Some rights reserved by woutervv

Moederdag! ROI van Moeder

2011-05-08T11:50:00.003+02:00

Audit alert: The social media bubble

2011-04-26T08:49:00.002+02:00

Social Media en apps zijn op dit ogenblik de hottest thing in town; niet alleen bij gebruikers, maar ook bij beleggers. Toch wordt er al weer gevreesd voor een nieuwe dotcom bubble, want de bedragen die op dit ogenblik worden genoemd voor de waardering van bekende, maar ook onbekende, social media sites en apps zijn soms onvoorstelbaar. De laatste schatting voor Facebook is 65 miljard US $, Groupon (kent u het?) is bijna 20 miljard $ waard, Twitter een kleine 4,5 miljard $ en LinkedIn een kleine 2,2 miljard $. Ik zie u denken ‘Had ik ook maar een beetje verstand van ICT gehad, dan was ik geen accountant geworden, maar een slimme nerd’. Maar we kunnen natuurlijk wel vraagtekens zetten bij deze waarderingen, hoewel een echt vergelijk met de dotcom bubble ook niet echt mogelijk is. In de dotcom-tijd spraken we over een nieuwe economie, die heel de wereld zou gaan veranderen en waar winst maken niet echt meer een issue is. Die les hebben we met duur geld betaald. Groot verschil is dat veel (let op: ik zeg niet alle) social media sites en apps gewoon geld verdienen. Daarnaast zijn de investeringen die deze clubs moeten doen niet verschrikkelijk groot meer. In de begintijd van internet kostte het bouwen van een site nog kapitalen; software ontwikkelen was vroeger erg arbeidsintensief. Echter, programmeertalen zijn een stuk intelligenter geworden en vergen dus veel minder tijd om te ontwikkelen. In het begin van het app-tijdperk hebben we natuurlijk nog een aantal slimme studenten gezien die gewoon op een zolderkamer een leuke applicatie ontwikkelden. En de waarde is natuurlijk moeilijk te schatten; recentelijk werd bekend dat Facebook 250 mobiele gebruikers heeft, dat wil zeggen dat mensen via hun mobiele telefoon Facebook benaderen. Toch wordt er gewaardeerd en hier ligt volgens mij de link met ons beroep. Ongetwijfeld zal er bij een aantal bedrijven op de wereld hun belang in Facebook op de balans staan (Microsoft heeft een belang van bijna twee procent meen ik) en er is dus ook een accountant die daar weer iets van moet vinden. Misschien is het tijd voor een wereldwijde audit alert om de hype toch een beetje uit de fles te krijgen en social media- en app-ontwikkelaars toch vooral conservatief te waarderen. We zullen dan misschien wel voor gekke henkie uitgemaakt worden en vooral geen beeld hebben van het marktpotentieel, maar we zijn nu nog even aan het uitleggen waarom wij de laatste keer financiële producten zo hoog hebben gewaardeerd. Misschien iets voor de beroepsorganisatie om over na te denken.

App voor Qday

2011-04-18T09:15:00.002+02:00

Visie Hans Hoogervorst en Fou-Khan Tsang op IFRS internationaal

2011-04-06T08:43:00.002+02:00

Op 23 maart sprak ik op een bijeenkomst van DCFA samen met Hans Hoogervorst. Hierbij een kort verslag (met dank aan FM.NL) en de presentatie.

Dat IFRS internationaal de leidende standaard wordt, daarover waren sprekers en aanwezigen op de jaarlijkse DCFA-themabijeenkomst Business Valuation het eens. Voordat het zover is, zijn er echter nog talloze vragen die antwoorden verlangen. Vragen die variëren van puur inhoudelijke -fair value en impairment tests- tot 'Gaat het nu primair om transparantie of om stabiliteit?' Hans Hoogervorst, bestuursvoorzitter AFM, en per 1 juli voorzitter van de International Accounting Standards Board (IASB) en Fou-Khan Tsang, voorzitter Raad van bestuur Alfa accountants, geven hun opinie.

‘Rond IFRS (International Financial Reporting Standards) zijn al jaren heftige debatten, ‘weet Hans Hoogervorst die hier momenteel al volop mee wordt geconfronteerd maar voor wie IFRS dagelijks kost wordt in zijn nieuwe functie als IASB-voorzitter, de organisatie achter de internationale boekhoudregels. ‘Debatten die soms gaan over in mijn opinie irrelevante vragen als: ‘Wie wordt de primaire IFRS- gebruiker (investeerder? Consument? Financieel toezichthouder?)?’ Of: ‘Moet het transparantie of stabiliteit bieden?’

Antwoorden hierop zijn kort en krachtig te geven. Zo moeten cijfers voor iedereen in de financiële wereld inzichtelijk, getrouw en transparant zijn. En wat betreft transparantie of stabiliteit? Er is geen inherente tegenstelling tussen transparantie en stabiliteit. Er is geen stabiliteit zonder transparantie. Verslaglegging kan bijdragen aan de stabiliteit, maar het kan geen stabiliteit bieden waar geen stabiliteit is.’

Van Fair Value tot goodwill
Nee, neem dan de inhoudelijke vragen. Ook daar valt nog veel over te discussiëren. Zo blijken balansen van banken – onder meer door de boekhoudregel Fair Value – eerder overgewaardeerd dan ondergewaardeerd, zoals de critici van IFRS beweren. De internationale boekhoudregels dwingen banken om bepaalde bezittingen te waarderen tegen marktprijzen - 'fair value'. Fors afschrijven op complexe beleggingsproducten op de balans wordt hierdoor noodzakelijk waardoor banken in de problemen komen.

Onder politieke druk werkt de IASB nu aan een versoepeling van de regels. Volgens de AFM-voorzitter vergeten critici dat de gewone kredieten die banken zelf verstrekken niet tegen marktwaarde worden geboekt. Eventuele verliezen op deze kredieten worden pas genomen op het moment dat zij zich voordoen. Daarom staan deze bezittingen volgens Hoogervorst te gunstig in de boeken.

Een ander issue dat complex kan zijn of vragen kan oproepen, is de verplichting van een Purchase Price Allocation. Als bij een overname de aankoopsom in de jaarrekening van de overnemende partij wordt verwerkt, is in veel gevallen sprake van goodwill. Onder IFRS dient de aankoopsom te worden gealloceerd aan alle te identificeren bezittingen (zoals merknamen, contracten en klantrelaties), schulden en (voorwaardelijke) verplichtingen. Deze posten worden door de overnemende partij op fair value gewaardeerd. Wat na de allocatie resteert, is goodwill.

Ondanks de huidige strijd en discussies over de internationale boekhoudregels benadrukt Hoogervorst dat IFRS al de dagelijkse praktijk is in meer dan 100 landen en de enige set van standaards is die de potentie heeft om internationaal toegepast te worden. ‘Daarmee is IFRS een motor voor economische vooruitgang die de geïndustrialiseerde landen met de emerging markets verbindt. Deze standaards zijn van enorme waarde als het gaat om bevordering van transparantie en het voorkomen van onnodige ruis op de balans. Uiteindelijk zal IFRS de wereldtaal worden. Er is geen alternatief. De vraag is alleen wanneer?’

Transparantie is nog niet goed
Een mooie aanvulling, of voor wie het zo interpreteert, contrast, met de presentatie van Hoogervorst, was de eigenzinnige, direct uit de praktijk geputte visie van Fou-Khan Tsang, voorzitter Raad van bestuur Alfa accountants. In zijn presentatie stonden mid market bedrijven en daarmee IFRS SME (Small Medium Entreprises) centraal.

‘In iedere regelgeving bevinden zich zwakheden, ‘ gooit Tsang de knuppel in het hoenderhok. ‘Fair Value bijvoorbeeld is leuk, behalve als markten illiquide worden. En als je niet weet hoe je de prijs moet bepalen, wordt Fair Value complex. Bovendien staat Fair Value versus het voorzichtigheidsprincipe: soms werkt waarderen tegen marktwaarde gewoon niet. Zaken die complex zijn, los je niet op met nog complexere regelgeving. En regelgeving kan ook niet alles zijn omdat er maar op 1 moment wordt gemeten.’

‘Laten we vooral het doel van IFRS -transparantie en hoge kwaliteit regelgeving- goed blijven uitvoeren. Maar laten we er rekening mee houden dat transparantie ook niet zaligmakend is. Immers: als alles transparant wordt, zie je uiteindelijk niets meer. En transparantie wil ook niet zeggen: het is goed. Transparantie kan ook betekenen: de jaarrekening wordt wel dikker, maar begrijp ik het überhaupt nog wel?’ Eigenlijk, zo stelt Tsang, moeten we op zoek naar relevantie, in plaats van transparantie. We moeten informatie hebben die er daadwerkelijk toe doet.

IFRS SME
Op 9 juli 2009 publiceerde de IASB de definitieve IFRS SME-standaard, de op zichzelf staande 'light'-versie van de IFRS-standaarden, bedoeld voor niet-beursgenoteerde ondernemingen. ‘In hoeverre is deze set inmiddels geaccepteerd en ingevoerd?’ vraagt Tsang zich af. ‘ IFRS SME is een zelfstandige set verslaggevingsregels en een versimpeling van IFRS voor beursgenoteerde fondsen; waar de Nederlandse regelgeving 1300 bladzijden beslaat, telt IFRS SME er maar 250.

De uitgangspunten zijn identiek aan IFRS. De SME-standaarden beogen de internationale vergelijkbaarheid van jaarrekeningen te verbeteren en een goed alternatief te bieden voor full IFRS. Inmiddels is IFRS SME in negentien landen verplicht gesteld en in elf landen vrijwillig. Nederland hoort vooralsnog bij geen van beide groepen en wacht op aanpassing van de Vierde en Zevende EU-richtlijn.’

‘Zoals zojuist al door Hans Hoogervorst aangestipt, zijn er ook binnen IFRS SME diverse belangrijke verschillen met de huidige boekhoudregels. Zo bestaat goodwill niet meer, en ook ‘presentatie van voorzieningen’ komt in de huidige regels niet terug. De wet zal op een aantal punten veranderen, maar grote tegenstrijdigheden zijn er eigenlijk niet. Wat betreft verschillen met de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving (RJ) kan de berekening van het pensioen als belangrijkste verschil worden beschouwd. IFRS SNE gaat uit van de berekening van de toekomstige waarde.’

Maar de eigenlijke vraag is: zit de praktijk te wachten op een set internationale boekhoudregels? Uit een enquête onder 400 niet beursgenoteerde Nederlandse bedrijven blijkt van niet. De meeste hanteren nu nog steeds de huidige Nederlandse RJ-grondslagen. De keuze om eventueel over te stappen naar IFRS SME is voor ongeveer de helft van de respondenten afhankelijk van de mate van verschil met de RJ-richtlijnen. Hoe groter die verschillen, hoe minder animo voor een overstap.

Als belangrijkste nadelen van een overstap noemen de respondenten de complexiteit van de standaard, het verstrekken van meer toelichtingen, hogere (accountants)kosten en het feit dat opstellen van de jaarrekening meer tijd zal gaan kosten. Toch wijst de voorzitter van de Raad van Bestuur van Alfa Accountants op de voordelen van IFRS SME. Zoals een betere internationale vergelijkbaarheid van ondernemingen; meer transparantie en consistentie, de bereikbaarheid voor de financiering die landgrensoverstijgend is en het feit dat er één set verslaggevingregels is, voor een multinationaal opererende onderneming, zonder diverse afzonderlijke nationale verslaggevingregels voor buitenlandse deelnemingen.

‘Ondertussen heeft de middenmarkt een afwachtende houding: gaat de overheid het verplichten of juist niet? ‘ besluit Tsang. ‘Ik vermoed dat dit te zijner tijd wel gaat gebeuren. De vraag is alleen, om aan te sluiten bij mijn voorganger: ‘Wanneer?’ En overweeg daarbij: wat is de relevantie van internationale boekhoudregels als het gaat om een bedrijf in een nationale omgeving met een Nederlandse praktijk?’

Ifrs

View more presentations from ftsang

Druk, druk, druk

2011-04-05T14:35:00.004+02:00

Het voorjaar is nu goed begonnen, dus kom ik steeds meer accountants tegen die een beetje bleek zien. Druk, druk, druk; het voorjaar piekt een beetje naar het hoogtepunt. De afgelopen weken was ik ook druk, een beetje in gevecht met een datacentrum dat niet echt wilde performen. En dan merk ik vanzelf dat ik geen tijd heb voor het schrijven van artikelen, het bijhouden van mijn blog of zelfs om te twitteren. Kortom, ik ben ook weer niet zo’n verschrikkelijke social media freak dat ik niet een dag zonder kan. Dit weekend stond er in Het FD een artikel over social media en de gevaren van altijd maar online zijn; we kunnen er infostress van krijgen. Te veel informatie die we niet kunnen verwerken en het risico dat we alleen nog maar berichtjes van 140 karakters kunnen begrijpen. Het deed mij een beetje denken aan artikelen van 20 jaar geleden over de televisie en 10 jaar geleden over de pc. Er zullen altijd mensen zijn die niet kunnen omgaan met de informatiestroom die ze ontvangen. Onlangs gaf een wat oudere dame tijdens een lezing aan dat zij die hele social media helemaal niet zag zitten, want ze had het al druk genoeg met haar e-mail. Toen ik haar vroeg hoeveel mail ze dan wel niet per dag kreeg, waren dat er niet meer dan 50 per dag. Ik heb haar geadviseerd om eens een dagje op cursus te gaan bij Taco Oosterkamp, die je leert hoe je je inbox een beetje onder controle moet houden. Mijzelf lukt dat overigens ook maar met wisselend succes, ik moet – in termen van Taco – niet aan het groot onderhoud maar aan een grondige revisie van mijn Inbox.

Terug naar het artikel in Het FD. Er werden wat voorbeelden gegeven van social media adepten. Maar ik was niet echt onder de indruk van de aantallen volgers die deze mensen aangaven. Ik heb mijn eigen statistieken er maar eens bij gezocht: 857 volgers op twitter, 862 connections op LinkedIn en op mijn blog nog een keer een kleine 1500 unieke bezoekers per maand. Hyves en Facebook beschouw ik even als mijn privé-domein en daar ben ik niet erg actief op. Daarnaast is Hyves een beetje tanende onder de echte social media adepten. Facebook: daar moet je zitten wil je internationaal een beetje meedoen. Een eerste onderzoek wijst overigens uit dat social media een beetje tanende is, getuigde de onderstaande video.

Maar na deze korte blog moet ik maar weer aan de slag, want de plicht roept. Een notitie schrijven over de governance in onze club, de bestuursvergadering van de SRA voorbereiden, een rondje hardlopen (#hetnieuwewerken) en een paar presentaties voorbereiden. Over presentaties gesproken; de laatste tijd word ik nogal veel benaderd om lezingen te geven. Begrijp mij goed, ik doe dat graag en heb daar veel plezier in, maar ook mijn tijd is beperkt. Ik moet dus ook wel eens ‘nee’ verkopen.

Angry Birds: the movie

2011-03-27T22:22:00.001+02:00

Het ongelooflijke verhaal van Angry Birds, de meest succesvolle app zowel op de iphone als android nu ook als film ;-)

weekend: raap eens plastic op

2011-03-20T13:00:00.001+01:00

Tone at the top

2011-03-10T17:17:00.000+01:00

Afgelopen weekend viel ‘de accountant’ of moet ik zeggen ‘accountant’ op de mat. Op de voorpagina las ik dat de commerciële vaardigheden steeds belangrijker worden. Niet alleen partners moeten hun commerciële ‘voelhorens’ ontwikkelen. Ik was even stil……………….. Dit lijkt een beetje op een bankier die laatst aan een tafeltje naast mij in een restaurant zat te pochen over zijn bonus van pre-crisisniveau. Waren wij nu juist na de crisis niet op zoek naar de robuuste accountant, die niet meer wordt gedreven door commerciële prikkels? Moest de tone at the top nu niet juist kwaliteit zijn in plaats van commercialiteit? Of is het nieuwste adagium dat we de commercialiteit vooral gaan delegeren? Nu de lente weer aanbreekt in de economie, vergeten we de lessen van de crisis weer snel, en de tone at the top waait weer met de nieuwe wind mee.

Overigens heb ik dat altijd een rare term gevonden; tone at the top. Volgens mij is het veel belangrijker om te werken aan een goede cultuur met heldere en duidelijke kernwaarden. En dan bedoel ik niet zo’n door het hoofdkantoor opgestuurd sleets lijstje bij de ingang van het bedrijf met daarop de kernwaarden. Nee, kernwaarden moeten sturend zijn voor de medewerkers en deze moeten bijvoorbeeld ook meegenomen worden in beoordelingsgesprekken. En dan niet half-half, maar ze moeten daar echt een wezenlijk onderdeel van uitmaken. Ik heb eerder het voorbeeld gebruikt van het Internetretailbedrijf Zappos, dat zeer sterk cultuurgedreven is. Dat is meer dan een commercieel uithangbord; iets wat in de organisatie doorleefd wordt.

En als ik bij veel kantoren kijk naar kernwaarden, dan kom ik altijd mooie woorden tegen als onafhankelijkheid, objectiviteit en integriteit. Ik heb eigenlijk nog nooit bij een kantoor gelezen ‘Wij zijn gewoon verschrikkelijk commercieel’. Wat ik wel merk, is dat veel accountantskantoren toch een beetje allemaal dezelfde cultuurwaarden hanteren. Deze lijken zo overgenomen uit een of andere richtlijn. En dat maakt het weer lastig om dat dan uit te leggen aan de medewerkers. Kijk bijvoorbeeld naar de cultuurwaarden van Zappos:
1. Deliver WOW Through Service
2. Embrace and Drive Change
3. Create Fun and A Little Weirdness
4. Be Adventurous, Creative, and Open-Minded
5. Pursue Growth and Learning
6. Build Open and Honest Relationships With Communication
7. Build a Positive Team and Family Spirit
8. Do More With Less
9. Be Passionate and Determined
10. Be Humble

Niet ingewikkeld en door de medewerkers en klanten goed te begrijpen. Deze cultuurwaarden zijn niet door het management vastgesteld, maar in uitgebreide sessies met de medewerkers. Nu is Zappos geen accountantskantoor en hoeft het niet te voldoen aan allerlei regelgeving van AFM. Maar ik denk dat medewerkers prima in staat zijn om samen met het management een goede en begrijpelijke set kernwaarden vast te stellen. Ik weet het wel zeker, want het is een proces waarmee ik nu binnen onze organisatie mee bezig ben. Het gaat dus helemaal niet om de toon aan de top, want die toon is er vaak maar tijdelijk. Het gaat om de kernwaarden van een organisatie die doorleefd worden binnen de organisatie. Dan bereik je echt wat.

Weekend: eerste beelden van de Ipad 2

2011-02-27T13:27:00.001+01:00

De toekomst van de jaarrekening

2011-02-25T08:00:00.000+01:00

Het afgelopen jaar hebben wij binnen de SRA geprobeerd om een toekomstvisie op het accountantskantoor van 2020 te ontwikkelen. Maar alleen die visie is niet genoeg, de weg er naartoe is nog veel spannender. Want welke stappen moeten accountantskantoren de komende jaren zetten? Voor elk accountantskantoor is die weg anders; kantoren verschillen nu, en dat doen ze in 2020 nog steeds. Daarom hebben wij een aantal scenario’s geschetst die kunnen worden uitgerold.

Voordat ik de verschillende scenario’s toelicht, is het verstandig om eerst eens naar de jaarrekening van vandaag te kijken. De jaarrekening vandaag is een stuk ambachtelijk werk dat door de accountant specifiek voor de klant wordt opgesteld. In logistieke termen zouden we spreken over semi-maatwerk; het werk is immers voor een gedeelte geautomatiseerd. Optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en de lay-out laten we sinds een aantal jaren door een rapportgenerator uitvoeren. Hoewel we er over de lay-out eigenlijk nog steeds niet uit zijn, want het liefst zouden we net als vroeger de jaarrekening gewoon in een tekstverwerker willen uitwerken. En natuurlijk stellen we de jaarrekening wel goed op conform Titel 9 BW 2 en de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. Waarom? Omdat wij dat belangrijk vinden, niet omdat de klant erom vraagt. Wat weet de klant nu van de complexe regelgeving?

De jaarrekening wordt ook voorzien van een samenstellingsverklaring. Nog meer ambachtelijk werk, waarbij we de administratie nog eens grondig omkeren en we de nodige aansluitingen zoeken en vinden. Jammer alleen dat het maatschappelijk verkeer de waarde van de samenstellingsverklaring maar niet wil zien. Anders gesteld: we bieden onze klant een all inclusive vakantie, of hij er nu om gevraagd heeft of niet.

Proces
Kijken we nog eens naar het proces van het samenstellen van de jaarrekening, dan zien we grote gelijkenissen met een logistiek proces. Van de grondstof administratieve bescheiden wordt het halffabrikaat administratie gemaakt. Hoewel een aantal kantoren dit geterugsourcet heeft naar de klanten (online boekhouden) of aan het administreren is met scan to-boeken en het dan outsourcet naar de softwareleverancier. Hierna is er het proces van het samenstellen, vaak nog ambachtelijk uitgevoerd, hoewel er nog steeds kantoren aan het kijken zijn of het geoutsourcet kan worden naar India, Zuid-Afrika of Suriname. Dit levert een eerste eindproduct voor de jaarrekening, maar we zijn nog niet klaar, want iets anders opgeteld levert dat uiteindelijk nog een laatste product op: de fiscale aangifte. Zoals ik al aangaf, een proces van semi-maatwerk. Maar wat als we volgens de logistieke wetten het klantorder-ontkoppelpunt gaan verleggen? Welke gevolgen heeft dit voor het proces en het businessmodel? In de volgende scenario’s wordt dit nader verklaard.

Scenario 1: de papieren standaard jaarrekening
Stel, we verschuiven het klantorder-ontkoppelpunt zodanig dat we geen semi-maatwerk meer maken maar dat we verschuiven naar massaproductie. Misschien moeten we er dan voor zorgen dat de transformatie van administratieve bescheiden naar de administratie zodanig plaatsvindt dat dat voor alle klanten op dezelfde wijze gebeurt. Anders gesteld, we gaan de SBR/XBRL-code al toevoegen bij het vastleggen van de basisbescheiden. Administreren wordt dan rapporteren. Het samenstellen van de administratie is dan alleen nog het op een andere wijze presenteren van de administratie. Door de uniforme codering wordt het ook eenvoudiger om een aantal controles verregaand te automatiseren. De klant krijgt uiteindelijk een standaardproduct. Het ligt voor de hand dat voor fiscale waarderingsgrondslagen wordt gekozen om ook het aangifteproces verder te integreren en te vereenvoudigen.
Dit kan alleen werken indien het accountantskantoor een groot aantal identieke klanten heeft. Anders is het niet mogelijk om het proces zover te optimaliseren. Accountantskantoren die gaan voor dit scenario, dienen zich te specialiseren in één of meerdere branches. Ander marktsegment is natuurlijk de steeds groter wordende groep van zelfstandige professionals (zzp’ers). Het businessmodel zal veranderen; de vraag is of het mogelijk blijft om de prijs van de jaarrekening te bepalen door middel van uren maal tarief of dat er nieuwe prijsmodellen moeten worden bedacht. De kosten voor personeel zullen afnemen, maar de kosten voor ICT zullen daarnaast toenemen. En nog steeds komt de jaarrekening uit op papier.

Scenario 2: de digitale standaard jaarrekening
Het is maar een kleine stap van een papieren jaarrekening naar een digitale jaarrekening. En wat is digitaal? Een jaarrekening in pdf-formaat, een jaarrekening in een portaal of een interactieve jaarrekening op een iPad? Wat dat betreft is er niet één digitale jaarrekening; we zullen jaarrekeningen in de komende jaren steeds vaker in verschillende verschijningsvormen zien. Basis voor al deze jaarrekeningen zal echter wel het XBRL-formaat zijn waarin de data voor de jaarrekening opgesloten zullen zijn.

Scenario 3: de gepersonaliseerde jaarrekening
Een tegenhanger van de sterk gestandaardiseerde jaarrekening is de gepersonaliseerde jaarrekening; maatwerk, dus toegesneden op de behoefte van de klant. Deze jaarrekening heeft als doelstelling de klant vooral te adviseren. Naast de gebruikelijke wettelijk verplichte informatie zal de jaarrekening bijvoorbeeld ook benchmark-, ratinggegevens en een prognose bevatten. Deze jaarrekening heeft als doelstelling om de klant zo goed als mogelijk te adviseren over zijn financiële situatie. Deze kan nog steeds op papier worden verstrekt, maar dit kan ook heel goed in digitale vorm. Zeker bij forecasts en benchmarks is de klant misschien wel zelf in staat om – bijvoorbeeld via een portaal – te spelen met de uitgangspunten. Deze jaarrekening is natuurlijk bestemd voor díe klanten die ook behoefte hebben aan advisering en die bereid zijn om hiervoor te betalen. Het businessmodel verandert, omdat de jaarrekening niet meer het eindproduct is, maar juist de basis de basis voor advisering. Dit scenario heeft wel gevolgen voor het personeel op het accountantskantoor; zij zullen meer adviseur dan accountant moeten zijn.

Scenario 4: de (jaar)rekening
Eigenlijk is dit vierde scenario een subscenario op de hiervoor genoemde scenario’s. Dit scenario wordt mogelijk als steeds meer informatie digitaal bij ons komt en het invoeren van gegevens overbodig maakt. Dan zal het maken van een rekening niet meer een jaarlijkse aangelegenheid zijn, maar ook eenvoudig per kwartaal, maand of wel dag gerealiseerd kunnen worden. Dat kan vandaag natuurlijk ook wel, maar dat brengt nog steeds te veel kosten met zich mee. We gaan dan dus eigenlijk naar continous reporting.

Scenario 5: de commerciële en maatschappelijke jaarrekening
Menig jaarrekening slijt zijn leven in een stoffige stapel met zijn jongere en oudere broertjes nadat hij eenmalig gelezen is. Het is opvallend hoe weinig in het MKB gebruik wordt gemaakt van de jaarrekening als communicatiemiddel richting de vele stakeholders van een onderneming. Deze trend lijkt nu ook een beetje doorbroken te worden door de wens van steeds meer ondernemingen om een zogenaamd duurzaamheidsverslag of mvo-verslag te maken. De vraag is waarom wij als accountants daar niet bij betrokken zijn? Tijdens het congres werd daar een beetje lacherig over gedaan; dit was toch weer een hype! Dat is de iPad ook, en daar wordt door Apple ook gewoon aan verdiend. Dus waarom niet instappen op de wens van onze klanten? Op den duur zullen we mogelijk een verschuiving zien, waaruit blijkt dat duurzaamheid ook zijn weerslag zal gaan krijgen op de waarderingsmethodieken die we vandaag de dag hanteren.

Verdwijnt de jaarrekening?
Nee, de jaarrekening zal niet verdwijnen, zolang er ondernemingen bestaan zal er een behoefte blijven aan verantwoording, dat is van alle tijden. Alleen de wijze waarop – en met welke doelstelling – zal de komende jaren sterk veranderen. Ik ben wel klaar voor deze uitdaging.

Dit verhaal is een verdere verdieping en toelichting van de lezing die ik gaf op het jaarrekeningcongres van de SRA over de toekomst van de jaarrekening. Hieronder staat de bijbehorende presentatie:

De jaarrekening (nr)[1]

View more presentations from ftsang.

Weekend: Blik op de toekomst

2011-02-18T17:00:00.000+01:00

Vaktechnisch avondje, reactie op initiatief Plasterk

2011-02-16T10:04:00.004+01:00

Ik heb een vaktechnisch avondje. Voor mij liggen ‘Accountancy in Beweging’, een recente uitgave onder redactie van Bob Hoogeboom, Leen Paape en Marcel Pheijffer, en ‘De accountant, morgen’, een rapport van de commissie toekomstverkenning uit 1971. En ik wilde net op accountant.nl de laatste berichten bekijken over de bijeenkomst in Brussel, toen mijn oog viel op de initiatiefnota ‘De accountancy na de crisis’ van Ronald Plasterk. Een goed geschreven stuk, waarin duidelijk wordt dat Plasterk de recente ontwikkelingen in het beroep volgt. Toch zijn er enkele kanttekeningen bij zijn stuk te plaatsen. Laten we beginnen bij de inleiding:

“De internationale financiële crisis is niet het gevolg van één factor, zoals ‘de gierigheid van bankiers’, maar veeleer van een lange keten van factoren (waarin de opstelling van bankiers overigens inderdaad een belangrijke factor vormt). Als we willen zorgen dat er na deze enorme financiële wereldcrisis, die bedrijven failliet heeft doen gaan, mensen hun spaargeld heeft afgenomen, gezinnen hun huis heeft laten verliezen en overheden voor vele jaren in het rood heeft gejaagd, niet nog eens zo’n crisis ontstaat zullen we stap voor stap die lange keten langs moeten gaan, om de defecten te repareren.

Die keten begint met mensen die de neiging hebben meer te willen consumeren dan ze zich kunnen veroorloven, die bijvoorbeeld een te duur huis willen kopen; dan volgt de
hypotheekadviseur die ze een onverantwoord hoge hypotheek aansmeert in plaats van ze daarvoor te behoeden; volgende schakel zijn de ondergekapitaliseerde banken met de enorme handel in subprime hypotheken, die windhandel bedrijven waar onvoldoende reëel bezit tegenover staat. En daarmee beland je inderdaad bij de bankiers, die door variabele beloningen en andere verkeerde prikkels niet het belang van de klant voldoende voor ogen houden, en bij toezichthouders die geen instrumenten hebben om de groeiende zeepbel te signaleren of er iets aan te doen, en overheden die de andere kant op kijken.

Ergens in die keten zit ook de accountant, die boeken goedkeurt waarvan je je achteraf kunt afvragen of ze zonder slag of stoot goedgekeurd hadden moeten worden. Drie maanden voordat de bank van Scheringa, de DSB, omviel waren de boeken nog prima in orde bevonden.”

In drie paragrafen een mooie, snelle en ook door een leek goed te begrijpen samenvatting van het ontstaan van de crisis. Echter, ik ben van mening dat Plasterk hier de toezichthouders en de overheid wel een heel bescheiden rol geeft in de oorzaak van de crisis. Het is zeer de vraag of de toezichthouders geen instrumenten hadden en of er geen signalen waren geweest. Daarnaast laat Plasterk de ‘overheden’ de andere kant op kijken, zeg maar een bekende rol van de overheid. Laat ik duidelijk zijn: ik betwijfel niet of het accountantsberoep een verantwoordelijkheid had in de crisis, maar ik ben wel van mening dat Plasterk de overheid en de toezichthouders (in casu AFM en DNB) wel erg buiten schot laat.

Plasterk prijst het initiatief van de NBA om zelf met een Plan van Aanpak te komen, hoewel hij een van de pijlers van het voorstel – de RvC wordt de opdrachtgever van de accountant – redelijk snel ook weer afserveert, omdat dit het dilemma van de onafhankelijkheid niet zou oplossen en omdat bij een discussie zowel CEO als RvC hetzelfde belang hebben. Plasterk gaat ook in op de wensen van het AFM naar aanleiding van het onderzoek van de AFM onder de Big Four-kantoren. Hij verbaast zich over de kritiek van VNO-NCW op de wensen van de AFM en stelt vervolgens: “De conclusie kan niet anders zijn dan dat de AFM terecht vraagt om deze extra bevoegdheden, en dat wij als wetgever er goed aan doen de door onze toezichthouder voor de uitvoering van haar werkzaamheden door haar noodzakelijk geachte instrumenten te verschaffen. Ik wil daarom de minister vragen deze punten, een voor een, uit te voeren”

Dit is te volgen vanuit eerdere redenatie van Plasterk, dat de toezichthouders onvoldoende instrumentarium hebben om hun taak uit te voeren. De vraag is Plasterk hier voldoende kritisch is naar de toezichthouder. De vraag is gerechtvaardigd of een toezichthouder altijd alle instrumenten moet krijgen die zij wenst; volgens mij hebben we daar in Nederland wel eens eerder vraagtekens bij gezet.

Tot slot komt Plasterk met een drietal voorstellen om de verhouding tussen accountant en controleklant aan te passen, te weten:

1. verplichte roulatie van het accountantskantoor één keer in de zes jaar;
2. bij grote financiële instellingen moet de benoeming van de accountant worden goedgekeurd worden door de AFM;
3.scheiding tussen advies en controle.

Plasterk zet stevig in en het is duidelijk dat hij twijfels heeft omtrent het kritisch vermogen en de onafhankelijkheid van ons, accountants. Het kritisch vermogen wil hij oplossen door één keer in de zes jaar verplicht te rouleren van accountantskantoor. Ja, u leest het goed: niet van accountant maar van accountantskantoor. Hij neemt hierbij voor lief dat in het eerste jaar van de nieuwe accountant deze de organisatie niet zo goed kent. De oplossing voor ‘wie betaalt, die bepaalt’ ofwel de vermeende afhankelijkheid van de accountant probeert Plasterk op te lossen door de AFM te laten toetsen. Op welke gronden de AFM moet toetsen behandelt Plasterk niet, en dat is jammer, omdat het mij niet duidelijk wordt of het gaat om een kwalitatieve of budgettaire toetsing. Tot slot wil Plasterk een scheiding tussen advies en controle om perverse prikkels te voorkomen.

Ik ben erg blij met dit stuk van Plasterk, want – hoewel scherp – zet dit stuk weer aan tot discussie. Persoonlijk ben ik wel van mening dat Plasterk erg eenvoudig veel taken neerlegt bij de AFM, zonder zich af te vragen of dit instituut dan misschien wel een hele brede verantwoordelijkheid krijgt. Immers, wat is de conclusie als een door de AFM goedgekeurde accountant toch een fout maakt? En hoe zal een kantoor reageren indien het wordt afgewezen door het AFM? De second tier-kantoren zullen zich misdeeld voelen indien de AFM alleen toewijzingen doet aan de Big Four.

Daarnaast worstelt Plasterk ook met het vraagstuk van de onafhankelijkheid. De vraag is of ‘wie betaalt, die bepaalt’ altijd zomaar opgaat? Ik denk even aan een recent bezoekje aan een medisch specialist waarbij ik toch ernstig de gedachte had dat deze arts nog nooit van dit mooie adagium had gehoord. En hij na mijn repliek tegen een van zijn co-assistenten aangaf ‘Goh, weer lastige ouders vandaag’. Ik snap wel waarom, deze arts voelt zich als specialist onafhankelijk, dat heeft niets met geld te maken, maar is gewoon een houding. Ik stel dat ook Plasterk met dit probleem worstelt, omdat we volgens mij allemaal met dit dilemma te maken hebben. Ik weet niet of kantoorroulatie nu het ultieme antwoord is. Nogmaals, ik ben blij met dit initiatief en ik hoop dat ook andere politieke partijen standpunten durven in te nemen. Ik hoop dat we dan vanuit bijvoorbeeld Tuacc een keer met de heren en dames politici in discussie mogen gaan over ons schitterende beroep.

Tot slot resteert er voor mij wel een ultieme vraag: krijgen we hierdoor nu betere controles? Het gaat uiteindelijk nog steeds om de randvoorwaardes rondom het werk wat we doen. En meer toezicht, meer regelgeving en daar weer toezicht op is volgens mij niet de weg die we moeten gaan. Ik verwijs hierbij ook naar mijn Rijnlandse verhalen. Ik mis namelijk ook nog wat zaken die ik bijvoorbeeld wel in de Brusselse discussie heb gehoord en die ook hier wel relevant zijn. In Brussel is meerdere malen gesteld dat het beroep door prijsconcurrentie zodanig is uitgehold dat innovatie niet meer mogelijk is. De vraag is of wij bij een 6-jarige roulatie de innovatie wel terugkrijgen, want die is naar mijn mening hard nodig. Kortom, genoeg om de komende tijd met elkaar te bespreken. De twee boekwerken waarmee ik begon liggen nog onaangeroerd op mijn bureau, daar moeten we het een volgende keer maar over hebben.

Het gele gevaar of juist kansen

2011-02-12T21:26:00.000+01:00

In de laatste paar maanden is het er enigszins op gaan lijken dat de westerse wereld een beetje bang voor China is geworden. Nu de werkplaats van de wereld zich ontwikkeld heeft tot de tweede economie in de wereld die weinig last lijkt te hebben van de economische crisis die ons in het westen raakt, ontstaat er angst voor het gele gevaar. Zo was er natuurlijk de overname van Draka, die verrast werd door een bod van een Chinese speler. En in de aanloop van de Chinese premier aan de VS worstelde ook Amerika met de vraag of dit nu de nieuwe vriend of vijand is. In de NRC stonden er rond de jaarwisseling enkele artikelen over de invloed die China al in Nederland heeft en dat heel de Rotterdamse haven in Chinese handen zou komen. Dat laatste is betrekkelijk, want slechts een drietal Chinese bedrijven is actief in de Rotterdamse haven. Maar wel hele bekende, want de bekende containerterminal ECT is in handen van Chinezen.

Maar de vraag is: moeten we nu bang zijn voor China? Persoonlijk denk ik van niet. Natuurlijk is er altijd het Nederlandse mensenrechtenvingertje dat omhoog gaat. Ik ga dat niet tegenspreken en China heeft op dat gebied nog een hoop te verbeteren. Maar ik verwijs dan altijd graag naar de VOC, die destijds de grootste drugsdealer was in China. Specerijen en Chinees porcelein werden betaald met opium, zeg maar even door de Klaas Bruinsma’s van die tijd. U zegt dan vaak ‘Ja, maar dat is geschiedenis.’ Maar wat weet u eigenlijk van de Chinese geschiedenis? Ongetwijfeld kent u de Chinese muur en het Terracottaleger van Xian, maar kent u de echte verhalen daarachter? Kent u het verhaal van de reizen van hele grote Chinese jonken die al ver voor Columbus Afrika en Amerika bezochten zonder deze landen te bezetten? Wat weet u van de opiumoorlogen en de bezetting van China door grote Europese mogendheden? En wie denkt u dat in de Eerste Wereldoorlog de loopgraven hebben gegraven in het noorden van Frankrijk? In alle mooie films die daarover zijn gemaakt, zie ik nooit een Chinees voorbij komen. Toch waren hiervoor een kleine 100.000 Chinezen beschikbaar. En tot slot: wat weet u van de Japanse onderdrukking in de Tweede Wereldoorlog en de slachting van bijna een miljoen burgers bij de stad Nanking?

Om een land goed te kennen, moet je de geschiedenis van het land kennen. En bestudeert u de geschiedenis en de cultuur van China maar eens: u zult ontdekken dat dit in de kern een vredelievend land is. Dat graag geld wil verdienen en beter en rijker wil worden, maar dat niet zozeer uit is op werelddominantie. Kortom, we moeten niet bang zijn voor het grote China, maar juist de kansen zien.

Of bekijk de flash versie.

Rijnlands accountantsmodel, deel 2

2011-02-03T22:54:00.002+01:00

Mijn artikel over de vraag of we weer naar een meer Rijnlands accountantsmodel toe moeten, levert veel reacties op. Goed, want dat was nu net de bedoeling: het opstarten van een discussie. Want, collega's, het is niet voldoende om te denken: ‘De NBA heeft een Plan van Aanpak gepresenteerd en daarna volgen we natuurlijk nog een verplichte cursus over professional criticism en dan kunnen we gewoon weer over tot de orde van de dag.’ Volgens mij is het belangrijker dat wij eens wezenlijk durven te discussiëren over de toekomst van ons mooie beroep. Dat is precies wat we ook met #tuacc proberen te bereiken. Maar daarvoor moeten we ons kwetsbaar durven opstellen en openstaan voor kritiek.

In het tijdschrift slow management van dit kwartaal las ik een artikel over bakkers. De gemiddelde bakker in Nederland bakt zijn brood niet meer op basis van een recept, maar krijgt zijn mixen kant-en-klaar aangeleverd door de groothandel. Hij is een beetje menger en procesbewaker geworden. Meer en meer bakkers verdwijnen, omdat hetzelfde brood natuurlijk ook in de supermarkt te koop is, alleen dan vele malen goedkoper.

En is het zo ook niet met het beroep? U krijgt de mixen kant-en-klaar aangeleverd van uw beroepsvereniging of van de softwareleverancier. En is dat niet gewoon een vertaling van wat internationaal is opgesteld? Wat is er nog ambachtelijk aan ons beroep als we alleen maar slaafs de werkprogramma's afwerken en ons te weinig de vraag stellen ‘Wat verklaren we nu eigenlijk?’.

Kortom, het is het ambacht dat het onderscheid maakt en dus moeten we het ambacht weer meer centraal stellen. Minder denken dat alles op te lossen is door middel van regeltjes. Want we zijn met z’n allen steeds meer tijd kwijt aan de formele aspecten van de controle dan aan de daadwerkelijke controle. Het is de vraag of dat nu echt de bedoeling was.

En ik merk dat accountants wat dat betreft ook soms strenger zijn dan de regelgeving vereist. Maar de angst om iets fout te doen, zit er inmiddels wel ingebakken. De aankondiging van de AFM dat zij zich nadrukkelijker op de niet-OOB-kantoren gaat richten, heeft menig accountant een slapeloze nacht opgeleverd. Bang dat hij een vinkje is vergeten, maar volgens mij gaat het daar niet om. En laten we ook eerlijk zijn: we hebben een ambachtelijk beroep en daarin worden gewoon ook wel eens fouten gemaakt. De bakker uit het bovenstaande voorbeeld heeft toch ook wel eens een misbaksel? Maar als hij alleen nog maar mixer is, dan weet hij misschien ook niet hoe de fout is ontstaan. Wij hebben inmiddels toch genoeg kwaliteitsborgingssystemen in onze kantoren ingebouwd om misbaksels te voorkomen? En soms is een misbaksel best nog te eten, al ziet de vorm er niet zo mooi uit; ‘substance over form’ noemen we dat.

Tegelijkertijd maak ik mij wel zorgen. Want we mengen ons als accountants gewoon te weinig in het publieke debat. In de nieuwste accountant geeft junior werknemer W. Bos van KPMG aan dat hij #tuacc wel volgt, maar dat hij van mening is dat hij – maar ook KPMG-partners – niet moet(en) gaan meetwitteren. Hij vertrouwt zichzelf zichzelf niet echt met drempelloze media. Jammer, een gemiste kans. Vroeger noemden accountants zich ook nog wel eens zelfstandige beroepsbeoefenaren, ook al werkten ze in een maatschapsverband met elkaar samen. Zij vonden dat zij zelfstandig vaktechnisch verantwoordelijk waren en dat betekende ook dat zij zelfstandig durfden te discussiëren. En nu zijn we volgers geworden. En als het moeilijk is, verwijzen we naar het bureau vaktechniek. En zo wordt de discussie slechts bepaald door een handvol mensen, terwijl er juist een brede discussie noodzakelijk is. Dus hierbij mijn oproep aan alle accountants, bestuurders van accountantskantoren, ex-ministers en minister-presidenten die inmiddels werkzaam zijn bij accountantskantoren om mee te discussiëren. Nog meer regeltjes maken een controle niet beter. Vakmanschap wel.

17 februari a.s. heeft u uw eerste kans op de Universiteit Nyenrode. Inschrijven kan hier.

Kon Hi Fak Tjoy

2011-02-03T15:53:00.002+01:00

Voor al mijn blog lezers een gelukkig chinees nieuwjaar. Goede voornemen niet gelukt, begin vandaag opnieuw.

Terug naar het ‘Rijnlandse’ accountantsmodel

2011-01-28T08:00:00.000+01:00

De afgelopen maanden stond het accountantsberoep zwaar onder druk. De Commissie De Wit, de AFM, de Tweede Kamer en de Europese Gemeenschap waren zeer kritisch over de rol van de accountant. Ja, wie eigenlijk niet? En aan de kant van de accountancy was er lang geen echt antwoord. Men ging in eerste instantie in de verdediging en er werd verwezen naar de wetgeving toen er om creativiteit werd gevraagd. De kloof tussen het maatschappelijk verkeer en de accountancy lijkt breder en dieper dan ooit tevoren. Het beroep schijnt niet te begrijpen dat de eigen rol zal moeten veranderen, nu we maatschappelijk zeer snel en scherp een ontwikkeling doormaken van een high trust naar een low trustsociety. Een kritische zelfanalyse is noodzakelijk om hier weer uit te komen.

Tijdens de laatste Accountancynieuwsdag gaf Jeroen Smit (schrijver van onder andere ‘De Prooi’) aan dat wij accountants eigenlijk halve ambtenaren zijn. Gezien ons wettelijk monopolie op het afgeven van verklaringen is dat geen gek statement. En dat we er best een beetje trots op mogen zijn dat een zo belangrijke taak maatschappelijk aan ons gegeven is. Hij raakte bij mij hier een gevoelige snaar; ja, dat is toch eigenlijk de essentie van ons beroep. Des te verwonderlijker is het om een paar dagen later te lezen dat de voorzitter van het NIVRA verbaasd is dat accountants in het rapport van EU-commissaris Barnier een systeemrol toebedeeld krijgen. Misschien was onze voorzitter wel net zo verrast als al die bankiers op het moment dat het mis ging – en zij ook gewoon moesten erkennen dat zij een maatschappelijke rol hadden. Hoe kan dat nu, dat bankiers en accountants niet meer doorhadden wat hun eigenlijke taak was? Smit heeft daar een verklaring voor: ze zijn ondernemer gaan spelen. Vroeger was er een duidelijk onderscheid tussen het bedrijfsleven en bankier of accountant worden. Men sprak ook wel met enig dedain over het bedrijfsleven. Maar de laatste decennia werd het bedrijfsleven natuurlijk steeds interessanter en sexyer. En dus werden de saaie accountant en bankier steeds flamboyanter; ze wilden ook een snelle auto en moesten natuurlijk wel een beetje verdienen om mee te kunnen praten in de boardroom. Onder andere Enron, Ahold en ABN Amro hebben aangetoond dat het dus ook mis kan gaan, dat de gevierde CEO misschien helemaal niet zo’n groot leider was en al helemaal niet iemand aan wie wij ons als accountants willen spiegelen. De Anglo-Amerikaanse invloed heeft het bedrijfsleven in de afgelopen decennia ontwikkeld in een richting waarvan wij ons moeten afvragen of wij dit in de toekomst nog wel willen. Maar laten we eerlijk zijn: ook bankiers en accountants zijn steeds meer discipelen geworden van het Anglo-Amerikaanse model.

Invloed op vaktechniek
Het Anglo-Amerikaanse model heeft ook invloed gehad op de wijze waarop wij naar vaktechniek zijn gaan kijken. In de globaliserende wereld kon dat niet meer in Nederland worden bepaald, maar dat moest toch echt internationaal. En dus zijn onze eigen vaktechnische instituten verworden tot vertaalbureaus van de internationale regelgevende instituten, zowel op het gebied van verslaggeving als op het gebied van controle. En worden zij naar ons gevoel overladen met nieuwe regelgeving, die weer ingevoerd, ingeleerd, ingesleten en doorwrocht moet worden. Tijdens mijn hoorcolleges kreeg ik altijd te horen dat wij in Nederland toch wat anders naar de accountancy keken – substance over form noemden we dat toen in goed Nederlands. Die rare Amerikanen die alleen maar formeel toetsten met ellenlange checklisten…. Nee, wij keken naar de relevantie van zaken. Vandaag de dag hoor ik alleen steeds meer accountants klagen over alle formele aspecten rondom de controle en de enorm lange checklisten die moeten worden ingevoerd. Moeten wij onszelf niet eens afvragen of dit wel de weg is waarop wij naar de toekomst ons beroep willen uitvoeren? Mede ook omdat we steeds meer moeite hebben om uit te leggen wat we precies doen.

Kan het ook anders?
De kritiek op het accountantsberoep leidt – als we niet oppassen – tot weer meer nieuwe regelgeving en tot meer en scherper toezicht, terwijl het nog maar de vraag is of er daarna beter gecontroleerd wordt. Het NIVRA wil graag dat de RvC een steviger rol krijgt. Maar was het juist niet de RvC die ook onder vuur ligt, omdat zij als sluitstuk van de corporate governance ook niet erg attent waren de afgelopen jaren? En zo is het met veel oplossingen die nu de revue passeren. Als we er niet voor waken, kiezen we voor kleine deeloplossingen om iedereen even te vriend te houden, terwijl we juist moeten werken aan het totaal. Volgens mij moeten we dit breder maatschappelijk bezien; we kunnen elkaar gek blijven maken binnen het huidige economische model dat volgens mij zijn langste tijd nu wel heeft gehad of we gaan op zoek naar een nieuw economisch model. Niet meer naar winstmaximalisatie, de organisatie als een geldmachine, individualisme, wantrouwen en regelgedrevenheid. Maar winstoptimalisatie, rekening houdend met de omgeving, de organisatie als ontwikkelomgeving voor mensen, teamplay, vertrouwen en vakmanschap. Toch hoeven we dan niet ver te zoeken. Was het niet de Franse econoom Michel Albert, die in zijn boek Capitalisme contre capitalisme waarschuwde: ‘The largest banks know, however, that they are literally 'too big to fail' and can count on a helping hand from government if the worst comes to the worst... Thus, in yet another intriguing but ominous irony of history, 10 years of ultra-liberalism have resulted in a US financial system whose future may only be assured with the help of federal government handouts’. Albert introduceerde in zijn boek het Rijnlandse model als tegenhanger van het Anglo-Amerikaanse model. Maar wat is dan Rijnlands? Albert pleitte voor een kapitalisme op basis van solidariteit in plaats van individualisme. Kenmerken van de Rijnlandse stijl zijn dan ook sociale zekerheid, spaarzin, gemeenschapsgevoel en investeren op de langere termijn. Woorden die we zeker het afgelopen decennium steeds minder hebben gehoord. Ik ben van mening dat het Rijnlandse model wel eens het antwoord kan zijn op de vraag of het ook anders kan.

Verwar het Rijnlands model niet met links of socialistisch. In het Rijnlands model moet uiteindelijk ook geld verdiend worden en moeten plannen worden gerealiseerd, alleen de wijze waarop is anders.

Het Rijnlandse accountantsmodel
Naast het Rijnlandse model voor de economie, kunnen we het Rijnlandse model ook gebruiken als businessmodel om organisaties in te richten. Het uitgangspunt hierbij is weer vertrouwen en het is dus noodzaak om de rol van vertrouwensman voor het maatschappelijk verkeer te behouden en te koesteren. Zoals Smit al aangaf, wij hebben een systeemrol en het maatschappelijk verkeer moet vertrouwen hebben in de partijen die een systeemrol vervullen.
Dus in plaats van verdergaande regelgeving, gaan we het vakmanschap weer centraal stellen en de accountantsorganisatie gaan wij bezien als een ontwikkelomgeving van mensen. Niet alleen voor de accountantsorganisaties zelf, maar ook omdat een groot deel van de financiële elite in het bedrijfsleven bij ons zijn opleiding en vorming krijgt.

Daarom pleit ik voor het terugbrengen van het vakmanschap binnen het beroep, professional judgement boven regels. Die vakman moet dan wel weten waarmee hij bezig is, hetgeen verregaande aanvullende en permanente educatie vereist, onder andere op het gebied van ICT. Een professional die trots is op zijn vak en die zich onafhankelijk durft op te stellen. Want onafhankelijkheid is geen financiële parameter, maar een geesteshouding. En de accountantsorganisatie heeft een cultuur die dit alles ondersteunt en faciliteert .

Is dit een visioen of een eerste aanzet voor een goede discussie over de toekomst van ons beroep?

mooie infographic over de ontwikkeling van media

2011-01-28T07:31:00.002+01:00

De beste wensen

2011-01-12T11:37:00.003+01:00

Beste lezers van mijn blog, ik wens u allen de beste wensen, veel geluk, wijsheid en innovatievermogen in 2011. Een beetje laat misschien, maar ik was de eerste week van dit jaar nog vrij, waardoor ik anders dan normaal eens de aandacht voor 100% op mijn gezin kon richten. 2011 is voor mij ook wel een bijzonder jaar, de start als voorzitter van Alfa Accountants en de start als bestuurslid van de SRA. Veel mensen hebben in de afgelopen weken gevraagd of ik nog wel doorging met schrijven, bloggen en twitteren zoals u tot op heden van mij gewend was. En ik moet eerlijk bekennen dat ik daar ook wel even over heb moeten nadenken. Maar toen ik de uitzending zag van ‘leiders gezocht’, waarin werd gesproken over de interactieve leider, gaf dit mij vooral de doorslag om door te gaan met schrijven, bloggen en twitteren omdat ik van mening ben dat je als leider niet bang moet zijn om je te mengen in het (maatschappelijk) debat. Zeker in het openbare accountantsberoep waar nog steeds een grote kloof bestaat tussen de accountant en het maatschappelijk verkeer is er naar mijn mening behoefte aan interactiviteit. Dat is ook de reden waarom ik mij heb aangesloten bij #Tuacc: omdat ik mij graag meng in de discussies rondom ons mooie beroep.

De mensen die mij over dit onderwerp aanspreken, vragen zich bijvoorbeeld af of de functie die je binnen je organisatie of binnen een branchevereniging uitvoert wel kunt combineren met bloggen, twitteren, etc. Als je de politiecommissaris bent van Drenthe, is dat wat moeilijk te combineren lijkt mij. Hoewel, als je hobby tuinieren is of koken, dan kun je je daar denk ik prima naar buiten over uiten, dat maakt je misschien alleen maar meer authentiek. Persoonlijk denk ik van wel, als u maar beseft dat alles wat u leest in mijn artikelen, blogs en tweets mijn persoonlijke mening en voorkeur is. Dat is dus geen Alfa- of SRA-beleid, maar mijn persoonlijke mening. In de raad van bestuur van Alfa en het bestuur van de SRA geef ik ook mijn mening, maar zal ik altijd rekening moeten houden met de context en zal ook niet iedereen het met mij eens zijn. Daar worden dus compromissen gesloten waaraan ik mij zal moeten conformeren en dat doe ik ook. De vraag is eigenlijk andersom: of u kunt omgaan met mijn openheid; dat ik bereid ben om hier mijn persoonlijke mening te geven en of u dat los kunt zien van andere zaken.

Happy New Year!!!

2010-12-31T23:59:00.000+01:00

Gelukkig Nieuwjaar voor alle lezers van mijn blog. Heel veel geluk, liefde en innovatie in 2011.

Kerstverhaal 2.0

2010-12-19T11:17:00.001+01:00

zo een kleine 2010 jaar geleden werd christus geboren in een wereld zonder veel technologie. Hoe zou het kerstverhaal eruit zien in deze tijd met social media?

Mooi voorbeeld gebruik social media om je klanten te verrassen

2010-12-13T07:11:00.002+01:00

KLM gebruikte social media als Twitter en Facebook om een aantal klanten spontaan te verrassen.

Tedx live te volgen bij Accvisie

2010-11-30T10:15:00.001+01:00

Heb je geen plekje kunnen bemachtigen voor de Tedx bijeenkomst vandaag (30 november) bij Tedx in Amsterdam. Geen Nood., hier de livestream.

Bestel nu je eigen #Tuacc t-shirt

2010-11-28T15:59:00.002+01:00

Ben je fan van de #Tuacc accountants. Bestel dan nu je eigen #Tuacc T-shirt, hoodie of beker op de #tuaccwwebshop

Startup

2010-11-19T00:33:00.001+01:00

Creating Start-Up Success

View more presentations from Alexander Osterwalder.

What if Peter Drucker Taught Enterprise 2.0 Strategy?

2010-11-09T07:08:00.001+01:00

What if Peter Drucker Taught Enterprise 2.0 Strategy?

View more presentations from Mark Fidelman.

De kracht van Social Media en innovatieve accountants

2010-11-02T23:09:00.003+01:00

Wie nog twijfelt aan de kracht van social media en in het bijzonder aan de kracht van Twitter heeft de afgelopen weken het gelijk niet aan zijn kant gekregen. Er waren de afgelopen weken meerdere voorbeelden. Laat ik met de meest actuele beginnen.

Zaterdagavond was heel twitterend Nederland al op de hoogte van het overlijden van Harry Mulisch. Door een fout van NOS-teletekst had er namelijk 1 minuut op teletekst het bericht gestaan dat Mulisch was overleden. Er ontstond die avond veel discussie of het door NOS-teletekst gebrachte bericht nu wel of niet waar was. De volgende dag, na het officiële bekendmaken van het overlijden, kwam de hoofdredactie van de NOS-nieuwsredactie met een opvallende en transparante verklaring waarin zij hun fout ruiterlijk toegaven. Nieuwsmedia zullen er rekening mee moeten houden dat zij steeds minder vaak het breaking news zullen brengen gezien de snelheid van communiceren binnen social media.

Het tweede voorbeeld is natuurlijk de actie van Youp van het Hek tegen de klantenservice van T-Mobile. Nog voordat Youp zijn column in NRC publiceerde maakte al via twitter bekend wat hij wilde bereiken en kreeg hij daarover enorme bijval. Het was immers ook pas nadat hij zijn klacht over T-Mobile had getwitterd, dat T-Mobile in actie kwam. De vraag is nu welke reputatieschade dit voor T-Mobile oplevert. Experts schatten het in de tonnen. Ik heb inmiddels begrepen dat T-Mobile een grappige reclame als tegenoffensief aan het inzetten is, een kritische zelfblik zou inderdaad de schade kunnen beperken. De moraal: iedere organisatie moet zich afvragen welke reputatieschade zij kan oplopen door social media.

Derde, veel bescheidener, voorbeeld is de tweetup die twee weken geleden werd georganiseerd door Pieter de Kok van Coney. In een reactie op het blog van Marcel Pheijffer ontstond er op twitter, tussen Pieter en Wilco Schellevis, de gedachte om eens bij elkaar te komen en met een aantal mensen te debatteren over de toekomst van het accountantsberoep. Dit ging natuurlijk rond op Internet en er melde zich spontaan 20 mensen aan. Het Financieele Dagblad kreeg er lucht van en wijdde er twee artikelen aan. Inmiddels staat er voor aanstaande vrijdag (5 november) een nieuwe tweetup en het aantal aanmeldingen is inmiddels de 30 gepasseerd. De uitkomsten van de discussie kunt u hier volgen.

tweet it

2010-10-25T09:00:00.000+02:00

Hoe ziet het Internet uit in 2020

2010-10-24T16:14:00.003+02:00

Mooie graphic hoe het internet er in 2020 uit zal zien. Het verleden bewijst dat dit soort inschattingen meestal te laag waren.

Kijk live mee naar de Zappos All hands meeting

2010-10-20T21:16:00.002+02:00

Kijk mee naar de personeelsmeeting van Zappos

AccountancyNieuwsdag presentatie op film

2010-10-14T22:39:00.002+02:00

Mijn lezing gemist op de AccountancyNieuwsdag? Geen probleem er is een opname van gemaakt en die staat hieronder. Speciaal voor Rob, Tony, Eddy en Marijke ;-).

Inspiratie

2010-10-14T22:24:00.002+02:00

Zo af en toe word je geraakt door iets of iemand die je ineens een aha-erlebnis geeft. Ik had dat afgelopen dinsdag op de Accountancynieuwsdag. Na mij sprak Jeroen Smit, en voor diegenen die er niet waren: Jeroen is de auteur van ‘Het drama Ahold’ en ‘De Prooi’; u weet, dit is het boek over de nadagen van ABN-AMRO oude stijl. Jeroen gaf aan dat de oud-ABN-bestuurder Rob Hazelhoff altijd aangaf dat bankiers die werken bij een systeembank, halve ambtenaren zijn. Want als de bank omvalt, worden ze hele ambtenaren. En dat is in de kredietcrisis natuurlijk ook gebeurd. Ook accountants zijn halve ambtenaren volgens Jeroen; we hebben immers een bij de wet bekrachtigd monopolie. En we dienen daarbij een maatschappelijk nut, namelijk het verstrekken van zekerheid bij financiële verantwoordingen. Wie de afgelopen weken de artikelen las in het FD, kan niet ontkomen aan de indruk dat het beroep toch door de maatschappij zeer kritisch wordt bekeken en ik merk nog wel eens dat accountants daar zeer veel moeite mee hebben. Maar als je een maatschappelijke functie hebt, dan kan je maatschappelijke kritiek verwachten.

Ik ben het eens met Jeroen dat we meer voldoening zouden moeten krijgen uit het feit dat we een maatschappelijk nut dienen. Dat is iets waar je trots op zou moeten zijn. ‘Maar,’ hoor ik veel accountants altijd zeggen, ‘ik ben ook ondernemer’. Ik moet daar altijd wel een beetje om lachen: een accountant die roept dat hij ondernemer is. Als alle ondernemers accountants zouden zijn, dan zou er maar weinig van de grond komen. Natuurlijk zijn we geen ondernemers, we zijn control freaks en we hebben een zeer hoge aversie tegen risico. En dat zijn nou net niet de kenmerken van een ondernemer. En als u ondernemer wilt spelen, dan gaat u toch lekker het bedrijfsleven in. Nee, ik denk dat we weer trots moeten zijn op onze maatschappelijke rol en die moeten we verder uitbouwen. De door het NIVRA geïntroduceerde collectieve managementletter vind ik daar een goed initiatief van. Maar ook micro: in uw relatie met uw klant zult u gewoon duidelijk moeten maken dat u niet even de jaarrekening komt doen omdat het nu eenmaal moet, maar omdat zijn jaarrekening zonder uw handtekening eigenlijk niet zoveel voorstelt.

In de door de ING uitgebrachte sectoranalyse lees ik dat de marges onder druk staan in de assurancepraktijk. Een verhaal wat ik ook hoor onder collega’s: de assurancepraktijk kost bij veel organisaties geld. Dit komt mede door de stringentere regelgeving van de WTA en onlangs kregen we van de AFM te horen dat we het nog niet goed genoeg doen. Dit zou een signaal moeten zijn naar de maatschappij, we kunnen het niet goedkoper. Indien de maatschappij van ons een gedegen accountantscontrole verwacht, dan kunnen we gewoon niet goedkoper gaan werken; dat gaat ten koste van onze kwaliteit. Indien een klant gaat shoppen voor een andere accountant, dan moeten we niet onder elkaars prijs gaan schieten. We zijn geen ondernemers. Nee, wij zijn van maatschappelijk nut en wij concurreren niet op prijs, wij leveren kwaliteit. En een bestuurder die graag een zo goedkoop mogelijke accountant wil, is niet te vertrouwen en zou door de RVC ontslagen moeten worden.

Dat moeten we misschien maar eens duidelijk gaan maken.

Lezing accountancynieuwsdag 2010

2010-10-13T22:59:00.002+02:00

Hierbij mijn lezing van de accountancynieuwsdag 2010, morgen volgt speciaal voor iedereen die er niet was de bewegende beelden van de presentatie.

Lezing accountancynieuwsdag 2010

View more presentations from ftsang.

antireclame

2010-09-28T07:22:00.001+02:00

Reclame voor een nieuwe mobiele telefoon door te ageren tegen de mobiele telefoon.

Tipping Point: IT auditing

2010-09-21T21:16:00.002+02:00

Gisteren had ik de voorbespreking van onze SRA-leergang IT Auditing in het MKB, jaargang nummer 3 inmiddels. De belangstelling is groter dan ooit, inmiddels hebben er zich 14 mensen aangemeld. En mocht u nog interesse hebben, we hebben nog plek voor 6 cursisten. In totaal een leergang van ruim 8 dagen en maar liefst 56 PE-punten. Tijdens de voorbespreking waren de docenten het in ieder geval over een ding eens: eigenlijk zou deze cursus verplicht moeten zijn voor ieder zichzelf respecterende accountant. Want inmiddels hebben we met zijn allen al lang de conclusie getrokken dan aan ICT in de opleiding in ieder geval niet voldoende aandacht is geschonken.

De realiteit van vandaag is dat ook in het MKB organisaties inmiddels in een zo hoge mate geautomatiseerd zijn, dat u er als accountant eigenlijk niet meer om heen kunt. Zo hoorde ik laatst van een ondernemer het verhaal dat de accountant er pas na 2 jaar achterkwam dat de ondernemer een webshop had. Hoe? De accountant vond de portikosten zo gestegen. De vraag is dus of u de automatisering nog steeds blijft beschouwen als een black box? Hoe zit het dan met uw beroemde wettelijke taak, ook in de wet staat iets over ICT en dat leggen we nog steeds verkeerd (of beter gezegd in ons eigen voordeel) uit. Of haalt u er liever een externe deskundige bij? Altijd funest voor de begroting? Dat is wat ik heel vaak terugkrijg van accountants die bijvoorbeeld een EDP auditor hebben ingeschakeld. Maar bent u wel in staat geweest om aan de EDP auditor de juiste vragen te stellen? Een verzoekje om eens naar de IT general controls te kijken is natuurlijk wel leuk, maar wat schiet je er mee op? En bij de gegevensgerichte controles: maakt u dan gebruik van data-analyse of blijft het bij het noeste handwerk? Of zet je een stap verder en ga je met je klant afspraken maken over continuous auditing? Kortom, een accountant die met een grote boog om de ICT heen loopt, moet zichzelf eens goed afvragen wat hij eigenlijk nog in het beroep doet. Grote woorden? En hoe gaan we reageren als er over een paar jaar een rapport van het AFM ligt met dezelfde conclusies? De vermoorde onschuld?
Dus investeer een keer in uzelf en vul een lacune in uw kennisgebied op. En wees niet bang; het is niet alleen moeilijke theorie, we hebben de leergang ook heel praktisch gehouden. We duiken bijvoorbeeld in Exact, AccountView en Navision en laten u zien waarop u moet letten tijdens uw controles. We doen een door de Belastingdienst ontwikkelde real life casus op basis van een online muziekwinkel. Overigens wel tekenend voor het beroep dat een dergelijke ontwikkeling door de Belastingdienst ontwikkeld is en dat wij dat als accountantsberoep niet zelf hebben gemaakt. Nyenrode? Andere accountancyuniversiteiten? Hoogleraren, dit hadden jullie moeten doen!

Dus 8 dagen theorie en praktijk en u komt als herboren terug! Reclame, tuurlijk, maar het is voor een goed doel!

Ik zie u graag op de eerste cursusdag.

Hand in eigen boezem

2010-09-02T16:18:00.001+02:00

Eigenlijk wilde ik de titel kiezen ‘Een kat in nood maakt rare sprongen’, daarmee doelend op de AFM die gisteren met haar rapport wel heel hard tekeer ging tegen het accountantsberoep. ‘Wie is dan de kat?’ denkt u. Niet de accountants, maar de AFM. De toezichthouders – DNB en AFM – stonden het afgelopen jaar in de schijnwerpers door hun falen in een aantal recente cases. Vorige week was het al raak met de DNB die wel heel ongefundeerd een veeg uit de pan gaf aan het accountantsberoep. Het was dus wel te verwachten dat ook de AFM snel met een afrekening voor de accountants zou komen. De AFM kondigde zelfs aan om ferme maatregelen te nemen; een gang naar de tuchtrechter zou zelfs tot de mogelijkheden horen. Ik denk dat de AFM dan maar de daad bij het woord moet voegen en dit daadwerkelijk moet doen. Ik ben bang dat echte maatregelen uitblijven, omdat het spreekwoord ‘blaffende honden bijten niet’ opgaat.

Maar we moeten ook wel een beetje de hand in eigen boezem steken. Immers, het spreekwoord luidt: ‘Waar rook is, is vuur’. De kritiek die de AFM plaatst, is niet mals. Meest erg vind ik persoonlijk de constatering dat er partners zijn die te weinig aandacht besteden aan hun klanten. Volgens het rapport heeft er met deze personen een normoverdragend gesprek plaatsgevonden. Ik zou zeggen: ‘Deze mensen zijn helaas niet meer geschikt voor het beroep’. ‘Een harde conclusie’ vindt u misschien. Maar na het aannemen van de WTA werd wel duidelijk dat de goede oude tijd voorbij is en dat er juist van partners weer extra inspanningen worden gevergd rondom de controle. Dat betekent dus een actieve bemoeienis met het controledossier. Dat gaat verder dan het afvinken van het rapport. Dat betekent dat je als partner sterk betrokken bent bij het opstellen van het controleplan en het bepalen van de risico’s. Maar het betekent ook dat je er zorg voor draagt dat je assistenten wel degelijk snappen welke risico’s van belang zijn binnen de controle. Waarbij je ook aangeeft hoe je wilt dat deze risico’s gemitigeerd worden.
Dus we moeten ook de hand in eigen boezem steken. En laten we er nu ook voor waken dat de kleinere kantoren gaan roepen ‘Dat gebeurt alleen bij de grote kantoren, wij doen het veel beter!’ Dit is niet alleen strijdig met onze beroepsregels, het is ook niet waar. Ook bij de kleinere kantoren worden er fouten gemaakt, we zijn immers allemaal mensen. Het mooie is wel dat we kunnen leren van onze fouten.

Ontwikkeling van social media 2007 vs 2010

2010-08-17T00:29:00.003+02:00

Ja ,weer een blog over social media, de hype van dit moment. Of misschien toch een blijver! Wat uit onderstaande tekeningen duidelijk wordt, is dat het social media-landschap de afgelopen drie jaar wel ingrijpend veranderd is. Gevestigde namen zijn verdwenen, maar wat vooral duidelijk wordt, is de enorme groei in aantallen gebruikers.

het social media landschap in 2007

en in 2010

klik op de afbeeldingen voor een vergrote versie

En nu op naar Sinterklaas en de Kerst…..

2010-08-16T12:31:00.002+02:00

De vakantie is voorbij. Althans, die van mij zit er weer op. Uitgerust, genoten van een goede vakantie in Frankrijk en klaar voor het nieuwe seizoen. Dus nu op naar Sinterklaas en de Kerst…. Het zal mij namelijk niet verbazen dat we volgende week in de schappen van de supermarkt de eerste pepernoten en kruidkoek zullen signaleren. Voor de vakantie had het Engelse warenhuis Selfridges haar kerstafdeling al geopend. ‘Inspelen op het seizoen’ noemen ze dat in de retail. Wat gaat u doen na de vakantie? Er zijn ongetwijfeld nog wat laatste jaarrekeningen af te ronden en de interim-controles moeten goed worden voorbereid. Maar eigenlijk is dit toch wel een beetje het wat slappere seizoen voor de accountancy. Dus tijd om nieuwe software te implementeren, wat eerste tests uit te voeren met XBRL, nadenken wat nu echt te doen met social media. Of zou de economie nu echt aan het aantrekken zijn en zouden de eerste tekenen van het economisch herstel ook weer gaan doorslaan in ons werk? Komen er weer klanten met uitgebreide adviestrajecten, overnames of andere plannen? Vorige week was ik een dagje in Amsterdam en het viel mij op dat in bijna iedere winkel wel een bordje hing dat men op zoek was naar nieuw personeel. Ook op veel Amerikaanse websites kom ik het bordje ‘We are hiring’ heel vaak tegen. De eerste signalen. Of is de economische groei voornamelijk nog gebaseerd op de groei in voornamelijk China en de behoefte van rijke Chinese consumenten aan Europese producten?

Indien de economie aan het aantrekken is en ook accountantskantoren het bordje ‘we are hiring’ weer gaan ophangen, kunnen de draaiboeken van voor de crisis weer uit de kast en zal de strijd om human capital weer losbarsten. Via Twitter was accountantskantoor Coney in ieder geval op zoek naar een Accountant 3.0. Dat getuigt van visie, want moeten we op zoek naar meer van hetzelfde of moeten we ons eerst eens gaan bedenken hoe ons kantoor in de toekomst eruit ziet en welke mensen wij dan nodig hebben? Dat is in ieder geval iets waar ik de komende maanden mee bezig ben. Binnen de SRA is er namelijk het project 2020, waarin wij ons afvragen hoe het accountantskantoor er in 2020 uit gaat zien en – misschien nog wel belangrijker – welke mensen er werken. Belangrijke vraag is dan ook welke diensten we verrichten en hoe het economische landschap eruit ziet. Zeer lezenswaardig daarvoor is het ACCA-rapport ‘The World in 2030’, waarin de ontwikkelingen voor de accountancydienstverlening tot aan 2030 worden geschetst.

Wat ik nog verder ga doen tot aan de Kerst? Allereerst natuurlijk verwezenlijken wat we dit voorjaar bedacht hebben. We zijn druk bezig met een nieuw businessconcept, maar daar hoort u ongetwijfeld in september meer over. We starten met de tweede fase van een grote software-implementatie. En we zullen de eerste XBRL-jaarrekeningen gaan maken. Ik merk weer een toenemende belangstelling voor elektronisch factureren en daarover moet ik eind september weer een lezing houden. Misschien dat we dan gelijk via dit weblog weer eens een update geven van het boekje dat ik samen met Tonny Dirkx een jaar geleden mocht schrijven. Ik moet nog een presentatie maken voor de Accountancynieuwsdag en die gaat – hoe kan het ook anders – over innovatie in de accountancy. Kernwoorden voor deze presentatie zullen in iedere geval zijn: informatiedominantie, businessmodellen en het leveren van een unieke gebruikerservaring. U merkt het al, het verhaal staat in de grondverf, nu alleen nog even aflakken. Ga proberen mijn eigen zaag scherp te houden door een business course te volgen aan Nyenrode, samen met 10 andere bestuursleden van zakelijke dienstverleners.

En dan denk ik dat het veel sneller Sinterklaas is en kort daarop Kerst: time flies when you are having fun.

Apps

2010-07-26T21:47:00.001+02:00

Weer een mooie grafische weergave, dit keer van AppS. Zie de grote verschillen tussen de grote merken.

Via: MBA Online

Vakantie: Chinese kijk op de iPhone 4

2010-07-22T19:36:00.002+02:00

Omvang, Creativiteit en Businessmodellen

2010-07-09T10:35:00.002+02:00

De aangekondigde fusie tussen Gibo en Flynth zet net voor de vakantie de accountancymarkt nog even op scherp. In het FD van vrijdag 9 juli staat een groot artikel met als kop ‘Businessmodel grote vier onder druk door fusiegolf accountants’. Businessmodellen, daar lezen we de laatste tijd steeds meer over. In de FD outlook van juni 2010 staat zelfs geschreven dat innovatie steeds vaker niet alleen gaat over het ontwikkelen van een nieuw product of dienst, maar dat juist het businessmodel tegenwoordig de doorslag geeft. Kijk maar naar het succes van Apple; niet alleen het product Ipod, Iphone of Ipad is succesvol, het gaat ook om de Itunes store en het hele businessmodel dat het succes bepaalt.

Businessmodellen worden dus steeds belangrijker. Ook wel logisch, omdat het businessmodel vooral gaat over de vraag hoe wij het product of dienst naar de klant brengen, wat het product of de dienst uniek maakt en wat het oplevert en kost. Het businessmodel van accountants is al zo oud als de weg naar Kralingen. Diensten worden geleverd op basis van inspanning, uur maal tarief. Toch zijn er heel andere businessmodellen mogelijk. Kijk bijvoorbeeld naar Yuki, die eigenlijk een boekhouding voert tegen stuksprijs. Een ander voorbeeld is Aminq, die voor ZZP’ers en kleine mkb-ondernemingen een transparante prijs voert op basis van een abonnement.

In het FD staat dat de grote 4 nu feitelijk nog een dubbel businessmodel hebben: een internationale praktijk en een nationale praktijk. De grote vier geven natuurlijk aan dat vooral het hebben van de internationale praktijk het onderscheidende vermogen geeft. Dat klopt maar beperkt, want dat is natuurlijk alleen maar interessant voor bedrijven die ook internationaal opereren. We zien daarbij dat de grote vier de afgelopen jaren een sterk terugtrekkende beweging hebben gemaakt in de nationale markt, alleen maar door het aantal kantoren drastisch terug te brengen.

Mijn vraag is of de fusies, want na deze eerste zullen er weer velen gaan volgen, nu echt wel iets op gaan leveren. Schaalvergroting vindt voornamelijk plaats als het product of de dienst in de laatste fase van de levenscyclus zit, dus dat is geen optimistisch vooruitzicht. Wie de persberichten van de laatste 50 fusies leest, komt een centrale boodschap tegen: automatisering en arbeidsmarkt. Ik blijf hierover toch twijfels houden. Op automatiseringsgebied zien we immers naar de toekomst een omslagmodel waarbij automatisering steeds meer uit the cloud geleverd gaat worden. Dan maakt het niet meer uit of je groot of klein bent. Misschien betaal je als kleine partij een hogere prijs, maar het is zeker niet zo dat technologie voor kleinere kantoren niet toegankelijk is. De vraag is ook of het bij een steeds grotere omvang niet steeds ingewikkelder en complexer wordt om ICT geïmplementeerd te krijgen. De meeste ICT-projecten zijn immers voor 80% organisatie en voor maar 20% techniek. Ook op de arbeidsmarkt betekent niet altijd Big is beautiful. Ik denk persoonlijk dat het belangrijker is om aantrekkelijk te zijn voor werknemers, dan dat grootte nu een rol speelt. Maar dat moeten we maar eens gaan zien.

Misschien gaat het niet om de omvang maar om het businessmodel. Doorgaan met meer van het zelfde is misschien niet de oplossing. Naar mijn mening moeten we juist op zoek naar een nieuw businessmodel, op een andere wijze gaan interacteren met klanten en met de omgeving. ICT slim inzetten, samenwerking creëren en nieuwe verdienmodellen ontwikkelen. Dat heeft niets te maken met omvang maar juist met creativiteit. Daarover ga ik graag met u in discussie op de komende Accountancynieuwsdag op 12 oktober aanstaande.

Cultuur

2010-07-02T14:59:00.001+02:00

De opdracht van de Minister van Financiën en de Tweede Kamer is duidelijk: de cultuur binnen DNB moet veranderen. Of meneer Wellink over een week daar een notitie over af heeft. En men heeft er eigenlijk volledig vertrouwen in dat het goed komt.

Dit doet mij denken aan een cartoon van Fokke en Sukke, waarin beiden achter een bureau zitten en er boven staat ‘de cultuurverandering staat gepland op dinsdagmiddag om 14:15 uur’. Dat beeld heb ik ook nu ook bij Wellink. Gisteren kwam hij thuis en de kinderen vroegen ‘Pa, gaan we morgen gezellig voetballen kijken?’ ‘Nee, jongens, papa moet even aan de slag met de cultuurverandering.’ Mevrouw Wellink hoeft de komende week ook weinig te verwachten van Nout, want hij zit dan elke avond in zijn werkkamer hard te werken aan de notitie over de cultuurverandering. We hopen maar niet dat er de komende week nog een crisis in de financiële markten aankomt, want Nout heeft geen tijd: veel te druk bezig met de cultuurverandering.

Persoonlijk geloof ik erg in de cultuur van een organisatie, en ook in het feit dat de cultuur een organisatie kan maken maar ook kan breken. Echter, de cultuur van de organisatie is eigenlijk de collectieve cultuur van de mensen die daar werken en dat betekent ook dat deze heel moeilijk te veranderen is. Zeker van binnenuit is het moeilijk om de cultuur te veranderen en al helemaal door de leiding die al jarenlang leiding geeft aan een club. ‘Morgen gaan we het allemaal anders doen’ is natuurlijk heel moeilijk te bewerkstelligen.

Ik verwacht van Nout een heel mooi stuk vol braaftaal, dat precies voldoet aan de politieke prioriteit waarmee men ineens is geconfronteerd. De vraag is echter of het toezicht naar de toekomst fundamenteel verandert. Een van de wijze lessen uit de crisis is dat er een fundamentele wijziging moet optreden in hoe wij omgaan met banken. Helaas lijkt deze wijze les maar niet geleerd te worden.

wat voor twitter gebruiker ben jij

2010-06-30T09:19:00.004+02:00

Wat voor twitter gebruiker ben jij, vergelijk jezelf met dit mooie plaatje.

Wrapup Amerika

2010-06-23T11:10:00.003+02:00

Ik ben inmiddels een week terug uit Amerika, maar ik heb nog steeds een beetje moeite om de opgedane ervaringen een plaatsje te geven. Jetlag of gewoon zodanig geïnspireerd dat ik er nog even over doe om alles te verwerken. Een ding is duidelijk: organisaties die continu durven te innoveren, zijn succesvol. Dat was ook de les van prof. Krishnan, die we kregen op de universiteit van Michigan. Krishnan schreef samen met wijlen prof. Prahalad het boek "The New age of innovation”. Tijdens zijn college gaf hij aan dat in de toekomst de unieke 1-op-1-ervaring van klanten belangrijk zal zijn. Als voorbeeld noemde hij de Ipod, die het mogelijk maakte om een unieke muziekervaring te hebben. De vraag is nu hoe we de wijze lessen van Prahalad en Krishnan binnen de accountancy in de praktijk moeten brengen?

Een andere ervaring die bleef hangen was het bezoek aan een uiterst succesvolle marketmaker in Chicago. 70% van hun kosten zijn ICT-kosten en ze maken die met plezier omdat ze dankzij het slim inzetten van ICT geld kunnen verdienen. En aan de inrichting van hun schitterende kantoor op de 70ste verdieping van Sears Tower was geld verdienen geen probleem. De rol van hun brokers is aan het veranderen, dat worden steeds meer mensen die verstand hebben van ICT, omdat dit cruciaal is voor de uitoefening van hun beroep. Hoe ziet het accountantskantoor eruit dat 70% van zijn kosten besteedt aan ICT? Is dat winstgevender dan het huidige kantoor? Iets wat we zouden kunnen onderzoeken.

Of het bezoek aan CNN, die zien dat hun businessmodel verandert nu iedereen met twitter de reporter ter plaatse is. CNN gaat haar businessmodel dus aanpassen. Iets waar ze nog niet veel over konden zeggen, maar ik denk persoonlijk dat het toekomstige businessmodel veel meer gaat over de betrouwbaarheid van informatie. De vraag is wat de impact is van social media op onze praktijken? Daarbij denk ik in de eerste plaats aan reputatiemanagement en bijvoorbeeld arbeidsmarktcommunicatie. Ik zie de eerste kantoren hiermee heel voorzichtig experimenteren.

Duidelijk werd tijdens deze reis ook dat in Amerika ieder bedrijf MVO op de agenda heeft staan. Misschien dat men het nog eens extra wilde benadrukken met de Oil spill die daar dagelijks de headlines van het nieuws bepaalt. Blijkbaar is het besef wel doorgedrongen dat het misschien allemaal anders moet. Hoewel in het straatbeeld duidelijk blijft dat de amerikanen massaconsumenten zijn, als we alleen al kijken naar de enorme hoeveelheden junkfood die ze naar binnen kunnen werken. Toch zien we ook in Amerika de biologische supermarkt in het straatbeeld komen. Ik heb zelf een bezoek gebracht aan een schitterende Whole Food market, een biologische supermarkt waarbij de Nederlandse Marqt nog wat schril aftekent.

Volgens Prahalad en Krishnan moet je goed opletten, want het gaat om het signaleren van zwakke signalen als je de innovatie wil zoeken. In Amerika heb ik zeer veel signalen kunnen opvangen en ik wil een ieder die bezig is met innovatie, zowel binnen als buiten het beroep, aanraden om eens een keer een inspiratiereis te maken. Gewoon om in de keuken te kijken bij andere bedrijven of om colleges te volgen aan een (buitenlandse) Universiteit.

BP coffee spil

2010-06-18T07:26:00.000+02:00

Atlanta bij CNN en Coca Cola

2010-06-10T06:16:00.000+02:00

Op onze eerste dag in Atlanta bezoeken wij CNN en Coca Cola. Bij CNN spreken we met twee jonge medewerkers over het effect van Social Media op een bedrijf als CNN. Het businessmodel van CNN is aan het veranderen. In het verleden was CNN er vooral op gericht om als eerste het nieuws te brengen. Maar inmiddels is dat achterhaald door twitter. Wat wel belangrijk is, is het nieuws te duiden, te verifiëren of het nieuws daadwerkelijk waar is. Kortom, om er kwaliteit en achtergronden bij te gaan voegen. In Nederland speelde deze discussie laatst ook bij de Volkskrant, die aangaf een verschil te maken tussen nieuws op de website en het nieuws dat in de krant komt. Misschien zien we in de toekomst wel hoe betrouwbaar bepaalde nieuwsitems op een bepaalde site zijn. Belangrijkste leermoment: social media knabbelen aan het businessmodel van een bedrijf als CNN en het bedrijf is druk bezig om zich hier op voor te bereiden.

Bij Coca Cola bleek dat we op bezoek waren bij Coca Cola Enterprises, en dat is heel iets anders dan Coca Cola company. De laatste is vooral een commercieel bedrijf, dat ons het gevoel bij Coca Cola geeft. Bij Enterprises bottelen ze de Cola en zijn ze de grootste franchise bottelaar van Coca Cola. Coca Cola als een franchisebedrijf; ik denk dat er maar weinig mensen zijn die dat altijd beseffen. We behandelen twee thema’s: MVO en het logistieke proces. Ten aanzien van MVO heeft Coca Cola Enterprises zich zware doelstellingen opgelegd. Zo werkt men aan een fles die van planten is gemaakt en men wil voor iedere liter cola die men verkoopt, ook maar een liter water gebruiken. Een paar weken geleden waarschuwde Adjiedj Bakas ook al voor de schaarste van water en nu zien we dat bedrijven zich daar dus al echt druk over maken. Het logistieke proces van Coca Cola blijkt erg complex. Hoewel het ons erg bevreemdt dat men gegevens gebruikt van de pos apparatuur van retailers. Daarnaast blijkt ook hoe groot de impact is van ICT op een dergelijke grote organisatie. Pas na de Olympische Spelen in Londen wordt in Engeland het logistieke systeem geüpdatet, zo bang is men dat men niet kan leveren.

Op 10.000 voet

2010-06-08T14:35:00.000+02:00

Ik schrijf deze eerst USA-blog op 10.000 voet aan boord van Delta Airlines vlucht 239 naar Atlanta. Twee jaar geleden bracht ik samen met Jan Wietsma een bezoek aan India en China. Toen we aankwamen, verbaasden wij ons over het hele palet nieuwe geuren en kleuren. Nu zal dat wel meevallen, de culture shock zal een stuk minder zijn. Maar de VS is toch weer anders dan Nederland. In Nederland laten de media weten dat Amerika al weer bezig is om zich uit de crisis omhoog te werken. Kunnen we dat merken, bijvoorbeeld ook in Detroit, wat als automotive center of the world natuurlijk hard geraakt is. Krijgen we dat bijvoorbeeld te zien? Zoals eerder geschreven, gaat deze trip voornamelijk over informatielogistiek. We bezoeken vooral bedrijven die te maken hebben met het verwerken van grote hoeveelheden informatie, hoe gaan zij daarmee om? Over een paar jaar hebben accountantskantoren te maken met dezelfde problematiek. Met ontwikkelingen als XBRL en elektronisch factureren krijgen wij ook te maken met grote digitale informatiestromen.

Nadat we geland zijn, valt mij een ding op; vele handen maken licht werk. In Amerika staat de service op een hoog niveau; er zijn namelijk heel veel mensen om je te helpen. In het restaurant per tafel minimaal twee bedienden. Op het vliegveld veel mensen om je te helpen met je koffer. In de apple store een enorme hoeveelheid mensen met een blauw T-shirt die je kunnen helpen. Een Amerikaan vertelde mij dat de crisis al een beetje voorbij is en dat iedereen bijna weer 40 uur per week werkt. Ik geloof dat ook wel, gezien de vele mensen die ik zie werken. Maar wat ik mij wel afvraag is of alles ook wel efficiënt gaat? Het kost mij toch een uur om van de luchthaven weg te komen. De chauffeur weet niet helemaal precies waar het hotel is. Arbeid is blijkbaar in Amerika erg goedkoop, de vraag is alleen of iedereen echt wel zo gemotiveerd is? Je wordt zeer vriendelijk geholpen, maar het gaat mijns inziens wel allemaal omslachtig.

Ipad, iPed, Apad

2010-05-31T23:53:00.002+02:00

In China zijn ze een beetje de kluts kwijt is het nu Ipad, iPed of Aped. Jammer dat ik niet binnenkort naar Azie ga. Toch wel leuk zo een iPed op Android of is het Endroid.

Don Tapscott

2010-05-31T07:23:00.003+02:00

Een van de leidende auteurs met betrekking tot Internet en alle ontwikkelingen er om heen is Don Tapscott. Hij is niet zo vaak te zien (vorig jaar in Nederland) maar gelukkig worden steeds meer seminars opgenomen. Hierbij zijn lezing tijdens een bijeenkomst van Google.

Fimpje: The Empathic Civilisation

2010-05-27T07:30:00.000+02:00

Heel mooi filmpje!

Inspiratiereis: voorbereidingen

2010-05-26T12:44:00.002+02:00

Ik ben bezig met de voorbereidingen van mijn inspiratiereis. Nu is natuurlijk al veel geregeld, maar toch is het wel handig als je zelf al even elektronisch incheckt. Zit je waarschijnlijk ook nog beter. Lastig is misschien we ook meerdere binnenlandse vluchten maken op onbekende luchthavens. Daarom heb ik al mijn reisgegevens ingegeven bij tripit.com. Tripit houdt voor mij dan alle reisgegevens bij de hand en waarschuwt mij als er iets verandert, bijvoorbeeld de gate waar het vliegtuig vertrekt. Ik stond erg versteld van de mogelijkheden van tripit. Je geeft bijvoorbeeld je vluchtnummer en luchtvaartmaatschappij aan en tripit vult automatisch heel veel gegevens aan. Bijvoorbeeld met welk vliegtuig je de reis gaat maken, wat dan de beste stoelen zijn, een kaartje van de luchthaven. Geef je ook nog je hotels in waar je verblijft, dan rekent hij ook uit wat je verwachte transfertijd is en hoelang je ongeveer op je koffer moet wachten. Zoals aangegeven, al deze informatie kan je zelf invoeren of je kan je e-mailbevestigingen van je tickets, hotelboekingen, etc. ook gewoon mailen aan tripit en deze plaatst deze dan automatisch. Zeg maar een soort Yuki, maar dan voor reizen. Indien je dat wilt, kun je natuurlijk je reizen ook delen met je sociale netwerk. Zo vrij ben ik maar even niet geweest.

Daarnaast is het mogelijk om nog allerlei diensten toe te voegen aan tripit. Met expensecloud kan je je kosten van de reis bijhouden en foto’s maken van de declaraties. Met arrivedok kun je het thuisfront laten weten dat je veilig aangekomen bent. Je zet je mobiele telefoon aan zodra je uit het toestel stapt, arriveok detecteert dat en stuurt automatisch sms’jes, tweets of mailtjes.
Deze inspiratiereis gaat over informatielogistiek. Applicaties als Tripit hebben puur te maken met informatielogistiek en alle informatie loopt via de cloud. Dus voordat we vertrokken zijn, zijn we al geïnspireerd.

Elektronisch factureren; een update

2010-05-25T14:37:00.002+02:00

Bijna een jaar geleden begonnen Tonny Dirkx en ik aan ons boekje over elektronisch factureren. Ik zat het met Pinksteren nog even door te bladeren, en kwam eigenlijk tot de conclusie dat het nog steeds actueel is. In gesprekken met ondernemers merk ik dat men wel wil, maar dat er nog vaak technische beperkingen zijn. Men is net aan het overschakelen naar een nieuw systeem of het huidige systeem is verouderd. Maar iedereen is het er wel over eens dat het niet lang meer zal duren dat wij elektronisch factureren de normaalste zaak van de wereld vinden. Een groep waarbij elektronisch factureren in ieder geval wel is aangeslagen, is die van de ZZP’ers. Deze hebben vaak niet te maken met legacy systemen en doen eigenlijk toch alles al digitaal. Dus ontstaan er leuke voorbeelden van Online e-factureringsystemen, zoals Moneybird en factuursturen.nl. De eerste heeft ook een Iphone applicatie, waarmee het mogelijk is om vanaf je Iphone – terwijl de deur van de opdrachtgever achter je dichtvalt – direct een elektronische factuur te versturen. Voor alle duidelijkheid: de factuur (pdf) wordt per mail verzonden. De kosten vallen reuze mee; bij Moneybird mag je maandelijks 3 gratis facturen versturen en voor 10 euro per maand kan je een onbeperkt aantal e-facturen verzenden. Bij factuursturen.nl betaal je 40 cent per factuur maar nooit meer dan 10 euro per maand. Beide systemen bieden ook de mogelijkheid om de factuur direct via Ideal te betalen. Beide aanbieders doen dit via de dienst Mollie en de kosten bedragen 99 cent per Ideal-transactie. Bij Moneybird zag ik dat ze ook een api hebben, waarmee het voor programmeurs mogelijk is om vanuit een eigen applicatie facturen binnen Moneybird aan te maken en te verzenden.