Soms zeggen beelden meer dan cijfers

Als accountant werken we elke dag met cijfers; volgens sommige mensen gortdroge cijfers. En natuurlijk ook met teksten, maar die zijn vaak voorgeschreven en staan bol van jargon. Nee, accountants zijn eerder cijfertijgers dan taalvirtuozen. Dat merk ik wel eens als ik iemand uitnodig om een stukje te schrijven voor AN. De meeste accountants reageren dan geschrokken, en helaas is dat dan ook de laatste reactie die ik krijg. Accountants zijn meer thuis in cijfers; ieder zijn vak. Maar de vraag is of we cijfers meer tot leven kunnen krijgen? Als het aan de creatieven van deze wereld ligt wel. Kijk maar eens wat er tegenwoordig voor een mooie infographics verschijnen. Cijfers op een heel andere manier weergegeven, die vaak veel meer tot de verbeelding spreekt.  Weet u niet waar ik het over heb? Infographics zijn grafische weergaven van informatie, die vaak kunstwerkjes op zich zijn. Jaren geleden heb ik op mijn blog al eens een voorbeeld van de belangrijkste internetbedrijven weergegeven als het metrostelsel van Tokyo. Sindsdien hebben we nog veel meer mooie voorbeelden gezien. Bijvoorbeeld van Nicholas Felton, die jaarlijks zijn eigen persoonlijk jaarverslag maakt, perfect grafisch weergegeven. De vraag is dan ook of we als accountants niet iets moeten doen met infographics? Ik heb een eerste poging gewaagd door de ontwikkelingen in de accountancybranche weer te geven in een infographic. Graag jullie reacties.

Source: Uploaded by user via Fouk on Pinterest

Gat in de markt?

De voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Banken deed deze week een opvallende uitspraak: bedrijven vroegen om te veel krediet. Een beetje hetzelfde als wanneer je naar de bakker gaat en hij aangeeft dat je naar zijn mening te veel brood eet. Maar volgens mij wil de heer Staal ondernemers voorbereiden op de wereld die voor ons ligt. Met de strengere eisen na de kredietcrisis, alsmede Basel III, zullen de banken de komende jaren minder krediet gaan verlenen. Dat is zo klaar als een klontje. Het bedrijfsleven zal op zoek moet naar alternatieve geldbronnen. Door het ministerie van EL&I is er de afgelopen jaren druk gezocht naar alternatieve financieringsbronnen en je ziet steeds meer initiatieven de markt op komen zoals Flinqer, Kapitaalplaza en Symbid. Maar je zult ook meer traditionele vormen zien, waar vermogende ondernemers andere ondernemers gaan financieren. 


Belangrijke vraag is wel: ‘Wie ziet dadelijk nog de bomen door het steeds groter wordende financieringsbos?’ Aan de andere kant zullen deze nieuwe spelers in de markt ook de behoefte hebben aan goede financieringsaanvragen die onderbouwd zijn met betrouwbare cijfers. Deze nieuwe spelers kunnen niet bogen op de ervaring en de systemen die de banken wel hebben. Kortom, ik zie naar twee kanten toe nieuwe mogelijkheden voor accountants. De klanten wegwijs maken in de wondere wereld van alternatieve financiering enerzijds, en de nieuwe financierders voorzien van de juiste informatie anderzijds.


Een aantal producten hiervoor ligt gewoon al op de plank. Denk aan de SBR-kredietrapportage die de nieuwe financierders natuurlijk ook kunnen gebruiken en misschien wel sneller kunnen integreren, omdat ze nog geen legacy hebben op automatiseringsgebied. Daarnaast denk ik aan ratingproducten, die onder andere binnen de SRA zijn ontwikkeld. Kortom, een gat in de markt. En ik denk dat we als beroep er voor moeten waken dat er geen nieuwe partijen opstaan (overbodig geworden bankiers bijvoorbeeld) die dit gat gaan opvullen

AN ICT event

Op 10 april jl. mocht ik dagvoorzitter zijn van het Accountancynieuws ICT event. Ik noem het maar een leuke middag, die in zijn geheel in het teken stond van het raakvlak tussen accountancy en ICT. Persoonlijk vond ik de line-up van sprekers mooi op elkaar aansluiten en volgens mij zijn de belangrijkste ICT-aandachtspunten behandeld. Toch waren er nog een aantal opmerkelijke zaken en rode lijnen die de revue zijn gepasseerd, die ik met u wil delen

SBR

Op mijn vraag ‘Wie is er al klaar voor SBR?’ staken maar een paar van de 180 aanwezige accountants de hand op. Bij een enkeling kon ik zelfs een vreemde grimas rond de mond ontwaren; ‘SBR, wat is dat nu weer?’. Maar we zijn bezig met de final countdown rondom SBR; op 1 januari 2013 beginnen we met de IB/Vpb 2012 en het jaar daarop met de BTW. Het is wel noodzakelijk dat u daar NU mee bezig bent. Er is een aantal technische zaken die u moet regelen en die ook tijd kosten. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan het regelen van certificaten, en dat zijn andere dan bij de huidige BAPI. In het verhaal van André Kwakernaat kwam nog terug dat Twinfield nu al OB-aangiften door middel van SBR ondersteunt, maar dat het door accountantskantoren nog maar mondjesmaat wordt gebruikt. Anders gesteld: de meeste aangiften worden nog steeds extracomptabel in elkaar gedraaid; we leven in 2012 mensen!

Standjes, dat kan toch innovatiever

Ik merk dat softwareleveranciers een beetje gevoelig zijn voor mijn commentaar, dus daar maak ik maar graag even gebruik van. Toen ik op de beursvloer binnenkwam, zag ik weer keurig een tiental achterwandjes en banner staan. Natuurlijk wel een heel traditionele manier van presenteren op een ICT-event. Het lijkt wel een braderie. Om het even te chargeren: dat is zo verschrikkelijk 1999! Heren en dames ICT-leveranciers: dat kan mooier en innovatiever. U roept maar dat accountants moeten veranderen, maar kijk eens naar uw eigen presentatie. U heeft een herkansing op de Accountancynieuwsdag 2012. Ik hoop dat Kluwer hier natuurlijk ook aan gaat werken.

Social Media: stop met zenden, start met communiceren

Het aantal tweets over het Accountancynieuws ICT event viel een beetje tegen; nu misten we ook een twitterfountain. Marc Appel van Exact nam in een parallelsessie de mensen mee rondom de laatste trends in de wereld van Social Media. Maar de boodschap die wat mij betreft een beetje blijft hangen rondom social media en accountants (noem het social accountancy), is dat we moeten stoppen met zenden en echt moeten gaan communiceren via social media. Iedere ochtend zie ik kort na het verschijnen van bijvoorbeeld de SRA-nieuwsbrief veel accountantskantoren dit nieuws oppikken en uitzenden. Dus we zenden allemaal dezelfde boodschap uit. Maar bij dit soort kantoren zie ik nauwelijks communicatie tussen geïnteresseerden en het kantoor. Bij mij roept dit toch een beetje het beeld op dat de secretaresse ’s ochtends inlogt op twitter, een bericht plaatst en dan snel weer uitlogt. Kantoren: durf te investeren in personal branding van de specialisten die zich twitter eigen maken om te communiceren en om kennis te vergaren.

Boekhouden verdwijnt en we gaan fabrieksmatig werken

De twee laatste presentaties gingen vooral over het thema van de dag: standaardisatie of fabrieksmatig werken. Ik noem het liever een nieuwe manier van werken binnen de accountancy. Alexander Leppink liet zien hoe er binnen BDO gewerkt wordt aan een meer fabrieksmatige verwerking van de primaire processen. Hoewel hij daarbij wel aangaf dat dit niet betekent dat er minder klantcontact moet zijn, maar misschien wel vaker. Dit sloot heel mooi aan bij de lezing van Theo Klarenbeek van de Belastingdienst, die de ontwikkeling aangaf van het ‘Zeker Online’-concept. Volgens Theo zal de administratie in 2020 volledig automatisch gevoerd worden en aangifte doe je gewoon vanuit je volledig elektrische auto. De Belastingdienst is met de softwareleveranciers bezig om dit te realiseren, zodat betrouwbare software ook betrouwbare informatie oplevert. Een nieuwe fase in horizontaal toezicht. Maar wat zijn de gevolgen voor uw kantoor? 

Uw mensen zijn de cruciale factor bij verandering

Belangrijke constatering is dat er voor de medewerker op het accountantskantoor een hoop gaat gebeuren. Komt hij te werken in de (blauwe) back- of in de (gele) frontoffice van het kantoor of verdwijnt zijn of haar baan gewoon door de toegenomen automatisering? En zijn uw mensen in staat om de nieuwe vormen van dienstverlening ook te ‘verkopen’ aan de klanten?

En na afloop bleef het een beetje onrustig in Bunnik.

Chatdiscussie

Gisteravond was er eigenlijk een bijzondere gebeurtenis; ruim 100 accountants voerden discussie met elkaar over de toekomst van het accountantsberoep. Deze sessie was georganiseerd door de NBA in het kader van een nieuwe reeks discussies die de NBA wil voeren met de leden. ‘Een eerste stap naar een meer luisterend NBA’ zullen we maar zeggen. Ik heb meegedaan aan de discussie en ondanks wat technische probleempjes was dit denk ik een eerste stap door de NBA. Was het heel sexy? Nee.
De afgelopen week kwamen er twee filmpjes uit, met de titel ‘Hoe zou twitter eruit gezien hebben in de 80’s en de 90’s? Dat gevoel bekroop mij gisteravond ook wel een beetje; het deed mij een beetje denken aan de MSN-discussies die we (wanneer was dat ook alweer?) vroeger voerden. Ik heb dus nog wel wat opbouwende adviespunten om na deze eerste stap verder te evolueren.

1. Inleiding met video
Het zou leuk zijn al iedere discussievraag wordt ingeleid met een stukje video. Dat maakt de boel wat levendiger en geeft ook de mogelijkheid om vragen beter te duiden. Met live video zou het ook mogelijk zijn om mensen in de studio te laten reageren op de discussie die via de chat wordt gevoerd.

2. Anonimiteit als keuze
De discussie was nu anoniem. Jan Wietsma zou spreken over een vrijplaats waar iedereen vrij zijn mening kan geven. Maar dat maakt het ook allemaal wat vrijblijvend. En ondanks de anonimiteit werd er geen scherpe discussie gevoerd. Op mijn reactie ‘dat de anonimiteit ook wel weg mocht’ kwam de tegenreactie dat er dan waarschijnlijk een stuk minder dan 100 mensen zouden meedoen. Dat is jammer, want dat zegt ook iets over ons beroep. Van mij mag de discussie voortaan ook niet anoniem gevoerd worden; waarbij het aan de participanten is of zij wel of niet uit de anonimiteit willen treden.

3. Wie waren de moderatoren?
Ook de moderatoren waren anoniem. En dat is een beetje raar, want het zou prettig geweest zijn als we weten wie er aan de knoppen zit(ten). De techniek liet mij gisteren soms even in de steek – of wiste de moderator mijn inbreng? Ik houd het even op het eerste, maar een volgende keer mag dit wel wat transparanter.

4. Kies voor duidelijke discussiekamers
De reacties liepen gisteren wat door elkaar. Er waren verschillende discussieruimtes, maar het was niet heel erg duidelijk in welke ruimte je zat en waarom je daar zat. Via een ander scherm kon je overigens wel de hoofdlijnen van de discussies in de verschillende kamers volgen. Maar kies voortaan voor een kamer voor de meer assurancegerichte accountants en bijvoorbeeld een kamer voor MKB-accountants. Dat maakt de discussies misschien wat beter.

Maar de inhoud is belangrijker dan de vorm. Ik heb van gisteravond een paar belangrijke zaken meegenomen. De belangrijkste: ICT wordt in de komende jaren belangrijker. Daar lijkt iedereen het unaniem over eens te zijn. Belangrijke vraag is wel: wat gaan we daar dan aan doen? Gaan we na de cursus professioneel-kritische instelling een meerjarig verplicht PE-programma maken om onze kennis op ICT-gebied bij te spijkeren? En passen we dan gelijk ook de opleiding op dit gebied aan? Vandaag worden de belangrijkste uitkomsten gepubliceerd op accountant.nl. Het belangrijkste is dat de NBA wel aan de slag gaat met de ingebrachte suggesties. Zodat niet het aloude gezegde opgaat: ‘We doen een virtuele plas, maar in de echte wereld blijft alles zoals het was’.

Audit Alert: Bestuurders en Toezichthouders

Het was weer eens geen fraai weekje voor de accountancy. Net nu we dachten weer een beetje in de luwte terecht te komen, en de NBA zich maar even op het MKB is gaan richten, komen er weer allerlei fraudezaken boven water. En als ik de casuïstiek van een aantal van die gevallen lees, dan ben ik van mening dat ook het onderdeel fraudedetectie een verplicht onderwerp voor de (permanente) educatie zou moeten zijn. Het verweer van de accountants dat er door de bestuurders samengespannen is, gaat haast niet meer op, want u weet toch dat u bestuurders niet kunt vertrouwen? En toezichthouders. Maakte De Prooi niet duidelijk dat de toezichthouders er zelf ook niet zoveel van snappen? Daar hebben we nu toch wel genoeg materiaal van gezien: van Pincoffs tot aan Vestia was het toch de bestuurder die fout zat. Het zijn meestal de bestuurders waar iedereen tegenop ziet, die veel waardering van anderen oogsten, die u als accountant moet wantrouwen. Ook bestuurders (en toezichthouders) met een duidelijk politieke achtergrond zijn niet te vertrouwen. Lees daarvoor de zeer vermakelijke columns van Annemarie van Gaal in het FD van 10 maart en Youp van het Hek in de NRC van 11 maart. Zij vegen daarin de vloer aan met bestuurders en toezichthouders en leggen de vinger precies op de zere plek. Een onderneemster en een cabaretier hebben dus meer mensenkennis dan een gemiddelde accountant. Ik hoop ook dat ze beide opnemen in het lesprogramma voor fraudedetectie voor accountants, want dan hebben we denk ik een zeer vermakelijke cursus (natuurlijk geen PE-punten, want hier is sprake van achterstallig onderhoud).
Het zou de NBA sieren om een Audit Alert uit te brengen waarbij de accountant nog eens extra wordt gewezen op de risico's van slechte bestuurders en toezichthouders. De accountant moet een gezond wantrouwen hebben tegen beiden. Ja, ze zijn ook uw opdrachtgever, maar wat kan het u bommen? Over acht jaar bent u toch weer van hen af. En bij bestuurders en toezichthouders die afkomstig zijn uit de politieke elite – en het maakt daarbij niet uit of ze afkomstig zijn van links, rechts of het progressieve midden - moeten alle alarmbellen afgaan. Als accountants zeggen we dat de financiële verslaglegging de verantwoordelijkheid is van de bestuurders en de toezichthouders; het is tijd dat we hen daar eens duidelijk op gaan wijzen.